Heyamola Hey
Havuzluk => Genel => Konuyu başlatan: Ersin Böke - 29 Kasım 2020, 03:37:08
-
Otopilot hala tamirde ve yedek parça bekliyor olunca ben de 10-15 knot arası esen rüzgarda Tayo Mar 'da yelken trimleri ile oynuyorum. Slot effect konusunu çoğu yelkenci arık biliyor. BU bilgilerin üzerine weather ya da lee helm denen teknenin rüzgarüstüne ya da rüzgaraltına dönmesine neden olan ve kimi zaman da rüzgara saplanıp kalmasına neden olan bu iki kavram doğru anlaşılırsa otopilotları yelken seyirnde daha etkili kullanmak mümkün olabilir.
Sonuçta acemilik döneminde garibim ST 2000 in neden ciyak ciyak öttüğünü ve kayış sıyırdığını da anlamış bulunuyorum. Sonuçta otopilot tamirde ve bu bana Euro ödemesi olarak geri dönecek.
Tekne sahipleri sörf kullanabiliyorlar ise direğin öne arkaya olan hareketleri ile nasıl sancak ya da iskele yapıldığını da biliyorlardır diye düşünüyorum. sabit olmayan sörf direğini geri çektiğinizde rüzgarüstüne , iler ittirdiğinizde de rüzgaraltına dönersiniz.
Eğer teknelerimizdeki direkler de böylesine hareketli olabilseydi belki de bu iki konu yelkenli tekneler ile ilgili bir sorun olmaktan çıkacaktı.
Leros Midilli arasında kullandığım bir marke teknenin bu nedenle nasıl rüzgara saplandığını görünce bu konuya ilgim artmıştı. Her iki durumun ileriki aşamalarında tekne dümen dinlemez hale geliyor ve ciddi sıkıntılar yaşanabiliyor çünkü.
Detaylara girmeden önce Center of effoet CE yani yelken etki merkezi , ve Center of Laterial resistence CLR yani teknenin yanal direnç merkezi ne demek bunları bilmemiz gerekiyor.
Yabancı kısaltmaları kullanacağım ki kaynak araştırırken kolaylık olsun. CE yani yelkenlerin toplamının tekneyi etkliediği nokta ve CLR ise salmanın yanal direnç kuvveti.
Şimdi eğer CL , CLR nin gerisinde yani kıça doğruysa yelken arkadaşınız MR. Weather Helm oluyor yok eğer CL , CLR nin önündeyse yelken arkadaşınız Mr. Lee Helm oluyor:)
BU arada tasarım olarak yelkenli teknelerin bir miktar rüzgar üstüne dönme eğliminde olmasının istenen bir durum olduğu söylenir. Sonuçta tekne belli bir noktada rüzgar üstüne döndükçe üzerindeki kuvvetler azaldığından bu istenen bir durum. Rüzgaraltına düştükçe yükler artıyor çünkü.
Şİmdi ee ne var bunda? ne kadar basit diye düşünenleriniz varsa acele etmesinler bence.
CLR hep sabit ama CL yelken trimlerinize ve rüzgarın şiddetine göre sürekli yer değiştiriyor. Kotra randa armada işler biraz daha kolay ama işin içine cenova girdimi durum ciddi şekilde karışık hale geliyor.
Markoni arma da bu CE nin pozisyonunu ana yelken ve cenova belirliyor. Sorun şu ki her ikisi de içgen şeklinde olduğundan yelkenleri küçülttükçe Markoni armada CE sanki yelkenlerin üzerinde bir bilya dönüp duruyormuş gibi dolaşıp duruyor.
Hele ana yelken de sarma ise daha dikkatli trim yapmak gerekiyor. Sonuçta ana yelken alanı küçüldükçe ana yelkenin CE noktası baş taraf yönünde hareket ediyor. Keza cenovayı da küçülttüğünüzde aynı şeklide cenovanın de CE noktası öne doğru kayıyor. Aynı şekilde aşağı doğru da bir düşüş var ama o teknenin broşa düşmesi ile ilgili bir konu olduğundan konumuz değil şu anda. Ancak yine de CE nin aşağı yukarı hareketinin de önemli olduğunu bilelim. sonra onlarla ilgili de bir şeyler yazarı belki.
Yelkenlerin toplam etki merkezini pruva hattına kaydırmak için birden fazla yöntem var. Tabi markoni armanın hepsi aynı değil. Ana yelkeni adı gibi ana yelken olan var ya da benim cenova drive diye isim taktığım cenova yelkenler var. Öyle ki bu yelken ana yelkenin çok büyük bir oranını kapatıyor bile.
Bu yüzden CE sadece x ve y yönünde değil z yönünde de değişkenlik gösteriyor. Bu durum teknenin gereksiz yere bayılmasına ve hız kaybetmesine bile neden olabilir diye düşünüyorum.
Cenovayı bu kadar tehlikeli bir yelken yapan da işte bu detay. Cenovayı küçülttükçe yelken üzerindeki emiş kuvveti azalıyor ancak döndürme kuvveti azalmıyor. Tabi bunda yelkenin geometrisi çok önemli. Ya da yeteri kadar azalmayabiliyor diyelim.
Benim görüşüm eğer tekne full arrma yelken yapıyorsa ve rüzgar üstüne ciddi şekilde çekiyorsa ben trimime cenova ile başlardım.
Cenovayı yavaş yavaş kapatarak cenovanın CE noktasını ileri ve tekne aksına doğru ve aşağı çekerek her iki yelkenin ortalamasının etki ettiği CE noktasını CLR ye yaklaştırmaya çalışırdım.
Sanki çelişkili bir trim gibi gözüküyorsa da aslında değil. Çelişki şurada. Tekneyi rüzgarüstüne dönem eğiliminden kurtaracak olan güç sanki cenova üzerinde görünüyorsa da durum öyle değil. Cnovanın CE noktası iler ikayınca toplam yelken alanının CE noktası da ileri kayıyır çünkü.
Ancak her yelkenli tekne sahibi bunu armasına ve tekneisinin salma ve kabuk özelliğine göre bunu denemeli diye düşünüyorum.
-
Yani çekme etkisini azaltmak için cenovayı küçültmeye başlayalım mı diyorsun.
-
Benim görüşüm eğer tekne full arrma yelken yapıyorsa ve rüzgar üstüne ciddi şekilde çekiyorsa ben trimime cenova ile başlardım.
Cenovayı yavaş yavaş kapatarak cenovanın CE noktasını ileri ve tekne aksına doğru ve aşağı çekerek her iki yelkenin ortalamasının etki ettiği CE noktasını CLR ye yaklaştırmaya çalışırdım.
Sanki çelişkili bir trim gibi gözüküyorsa da aslında değil. Çelişki şurada. Tekneyi rüzgarüstüne dönem eğiliminden kurtaracak olan güç sanki cenova üzerinde görünüyorsa da durum öyle değil. Cnovanın CE noktası iler ikayınca toplam yelken alanının CE noktası da ileri kayıyır çünkü.
Ancak her yelkenli tekne sahibi bunu armasına ve tekneisinin salma ve kabuk özelliğine göre bunu denemeli diye düşünüyorum.
Bu kısımda yazdıklarınıza katılmıyorum.
Bir yelkenin (cenoa veya anayelken tek tek ele alalım) tekneyi rüzgar üstü veya altına döndürmeye sevk eden şey kuvvetin kütle merkezi etrafında (onu da direk olarak kabul edelim) döndürme etkisi. Fizikçiler buna tork der, mühendisler moment der. Moment diyelim.
Moment = Kuvvet x Kol boyu (basit kaldıraç denklemi)
Sizin bahsettiğiniz etki merkezi (CE) işte buradaki kol boyudur. Ancak döndürme etkisi için kuvvet de önemlidir. Hatta daha önemlidir çünkü gerek yelkenin toru ile gerek hücum açısı ile gerek de yelken alanı ile oynayarak kuvveti çok farklı ve esnek şekilde değiştirebiliriz. Salt CE konumu ile oynadığımız trimler bence minör trimlerdir. Esas işi kuvvet yapıyor çünkü. O yüzden sağanak vurduğunda tekne rüzgar üstüne dönmeye başladığında ilk yaptığımız anayelkeni boşlamak. Ana yelkeni boşlayınca hücum açısı düşüyor, dolayısı ile lift düşüyor dolayısı ile kuvvet düşüyor, dolayısı ile moment düşüyor ve tekneyi kontrol altına alabiliyorsunuz.
Sizin verdiğiniz örnekte cenovayı sararsam evet cenovanın CE'si öne kayar (dolayısı ile direğe olan mesafesi yani kol boyu artar) ama yelken alanı o kadar düşer ki lift (dolayısı ile kuvvet) daha büyük ölçüde düşer (çünkü iki boyuttan da düşüyor) ve net moment etkisi totalde düşmüş olur. Dolayısı ile tekne rüzgar üstüne daha şiddetli döner.
Yani belli bir trim aynı anda birden fazla faktör değiştirebiliyor. O yüzden benim usulümde salt CE konumu ile oynadığımız trimler minör trimlerdir dedim.
-
Bu konuyu düşünürken Doğan Hocamın "Yelken teorisini anlamak mümkün mü? " konusunu tekrar açtım okudum. Bir de Burak bu konuda detaylı bilgiler yazmıştı . Onu da bulmaya çalışacağım. Murat Erciyes Abimizin sloct effect tercümelerinin pdf leri yeniden aşağıdaki konunun içinde var.
Konuyla alakası var diye linki tekrar ekliyorum.
https://heyamolahey.com/?topic=2334.0
-
Our Helm Brothersları kendi sularında bıraksak da ; orsacı tekne ve bocacı tekne tabirlerini kullansak ? ;)
Benim okuduklarım ve deneyimime göre cenova tekneyi bocacı yapar. Yani teknenin başını açar, rüzgarüstüne yönlendirmez ?
-
Orsacıyı hatırladım da bocacıyo hatırlayamamıştım. Evet şimdi oldu. Orsacı ve bocacı..
Doğan hocam Arşimed 'in bana bir kaldırac verin dünyayı yerinden oynatayım sözünü hatırlatarak konuya girelim.
Öncelike CLR , yani yanal direnç merkezi her zaman direk ile aynı noktada olmayabiliyor. Bir önemli detay cenovayı sardıkça kuvvet düşüyor ama moment kolu büyüdüğünden moment sanıldığı kadar düşmüyor. Sorun tüm yelkenler açıkken büyük cenova ve küçük ana yelken durumunda Cenova ve ana yelkenin CE rüzgar etki merkezleri birbirine çok yakın oluyor.
Önce cenovayı küçültmek istememin nedeni ne olcağını görmek .
-
Yazmayacağım dedim ama hadi basitçe yazayım Daha önce açıklamaya çok çalıştım olmadı basit iyidir. Orsa gidiyorsanız trimleriniz doğruysa tüyler uçuşuyorsa nerdeyse her tekne wheather helm dir ayrıca bir şey yapmanıza gerek yok
Eğer değilse direğinizin seğimi (Rake hatalıdır) Rüzgar arttıkça tekne daha fazla orsaya kaçmak ister . Bunu düzeltmenin yolları vardır anayelken ıskotasını boşlamak geçici işe yarar kalıcı kontrol istiyorsanız yapacaklarınız sırayla
Anayelken mandarı kasılır kıç ıstıralya varsa kasılır , outhaul Güngörmez yakası kasılır dümdüz bir yelken alanı elde edilir yetmiyorsa kontrol edemiyorsanız tekneyi anayelken arabası rüzgar altına alınır bu tamamen değil ölçülü deneyerek alınır
Buda yetmiyorsa cunningham kasılır Buda yetmiyorsa ana yelkene camadan vurulur bunlardan herbirini yaptığınızda wheather helm azalir .Bu yapılanların hepsi CE yi öne almak içindir Burda Genoa arabalarının yerininde doğru olması gerekir .
Lee helm başka isim bilmiyorum açan denirmi bilmem kusura bakmayın Pupada istenir ve yapılır gene trimlerin doğru olmasıyla alakalıdır çok rüzgarda pupa palangası boşlanır yetmiyorsa camadan vurulur .
-
Yazmayacağım dedim ama hadi basitçe yazayım Daha önce açıklamaya çok çalıştım olmadı basit iyidir. Orsa gidiyorsanız trimleriniz doğruysa tüyler uçuşuyorsa nerdeyse her tekne wheather helm dir ayrıca bir şey yapmanıza gerek yok Eğer değilse direğinizin seğimi (Rake hatalıdır) Rüzgar arttıkça tekne daha fazla orsaya kaçmak ister . Bunu düzeltmenin yolları vardır anayelken ıskotasını boşlamak geçici işe yarar kalıcı kontrol istiyorsanız yapacaklarınız sırayla anayelken mandarı kasılır kıç ıstıralya varsa kasılır , outhaul Güngörmez yakası kasılır dümdüz bir yelken alanı elde edilir yetmiyorsa kontrol edemiyorsanız tekneyi anayelken arabası rüzgar altına alınır bu tamamen değil ölçülü deneyerek alınır Buda yetmiyorsa cunningham kasılır Buda yetmiyorsa ana yelkene camadan vurulur bunlardan herbirini yaptığınızda wheather helm azalir .Bu yapılanların hepsi CE yi öne almak içindir Burda Genoa arabalarının yerininde doğru olması gerekir . lee helm başka isim bilmiyorum kusura bakmayın Pupada istenir ve yapılır gene trimlerin doğru olmasıyla alakalıdır çok rüzgarda pupa palangası boşlanır yetmiyorsa camadan vurulur .
Çıktı alıp havuzluğa yapıştırmak lazım. Bu uygulamayı bu sene Amiga 'da Loryma cup ta canlı izledik. Kemal Abi de hatırlayacaktır. Yelkenler giyotin gibi yapıldı yetmedi camadan vuruldu. En son Burak cunningamı kasarken kendi kendime ne işe yarayacak bu , ne kadar fark ederki demiştim. Fark ettiğini ilgiyle izlemiştim..
-
Yelkenlerimiz ikinci dümenimiz En iyi pratik 8-10 knot bir rüzgarda pratik yapın her tekne farklı ayarlara benzer ama farklı cevaplar verir . Orsa seyre başlayın trimlerinizi tam yapın düz gittiğiniz konumda dümeninizi kilitleyin pala kaç derecede düz gidebiliyorsanız . Sonra ana yelkenle denemelerinizi yapın wheather Helmi azaltın yada durdurun pala ortadayken düz gitmeyi becermeye çalışın bunu wheather helmi azaltarak sağlayacaksınız yani genoa trimimiz doğru anayelkeni depower etmeye çalışıyoruz hani derler ya yürütücü güç ön yelkendir ana yelken dengeleyici .Dengeleyici derken tekne dengesi değil su altı su üstü güç dengesi.Ana yelkenin üreteceği güçle oynayın anayelken ve genoa iskotasına dokunmadan . Arabanın yerleri mandar gerginliği ,outhaul, cunningham ,pupa palangası ve kıç ıstıralya .Yarışıyorsanız ekip ağırlığını doğru kullanmayı deneyin hepsi işe yarar küçük teknelerde veya hareketli salmalarda CLR ilede oynayabilirsiniz ekip ağırlığını doğru kullanarak.
Çeviriler çevirenin bilgisi kadar doğrudur kitapları yazıldığı dilde okuyun.
Başarılı olamıyorsanız arma ayarlarınıza bakın yada baktırın gerçekten bilen birisine ve armanızın kitabi değerlerine göre öyle yaptım oldu ile değil ölçerek . Yine olmuyorsa yelkenleriniz çok torlanmış yani şekli bozulmuş demektir değiştirmek tek çözüm .
-
Ana yelkenin tek başına ürettiği gücü linkte görebilirsiniz Clavella teknesi.
https://gopro.com/v/7aw6KEobZnN3g
-
Ana yelkenin tek başına ürettiği gücü linkte görebilirsiniz Clavella teknesi.
https://gopro.com/v/7aw6KEobZnN3g
Yelken her zamanki gibi jilet . Kayıkta şiir gibi gidiyor.
-
(https://encrypted-tbn0.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcQcBDA42mlq5PX1dz5nh-PbrJ-jsdo5o0eSxQ&usqp=CAU)
-
Küçük ana yelken, büyük cenova. CE yelken etki merkezini öne almak için cenovanın etki merkezini biraz öne kaydırarak sağlanabilir. Kuvvet bir miktar azalsa da moment kolu, tork artık ne diyorsanız artacağından orsacı durumu sanki azaltılabilir gibi geliyor bana. denemek gerek.
Benim derdim başka. Bende bir de bocurum var. Bu küçücük yelken ana yelken kapalı olduğunda flok ve trinketi dengeliyor. Küçük ama CLR ye en uzak olan bu yelken ciddi bir moment oluşturuyor. O yüzden resimde koyduğum gibi ana yelken bumbası kısa ama kocaman cenovası olan teknelerde cenovanın CE merkezinin biraz öne gitmesi çok fazla kuvvet kaybına neden olmayacak ancak moment kolu uzayacağından moment artabilir diye düşünüyorum.
-
Ersin eğer genoa çok büyükse %140 vb. Anayelken ile birlikte kullanımında evet küçültmek weather helmi azaltır .Anayelkensiz kullanırsan böyle büyük bir genoayı anayelken gibi davranır. Pivot noktasına geldiği için .Teknenin başını rüzgara yaklaştırır yani weather helm olur %110 sadece genoa ile seyirde tekne lee helm olur tekne yavaşlar .
Sadece anayelken kullanırsan yada büyük anayelken flok kullanımında weather helm olur. Gene tekne yavaşlama eğilimi gösterir pivot noktası burda referans . Senin teknende flok ve bocurum herhalde dengeli bir seyir sağlıyordur sana. Umarım yardımcı olmuştur.
-
Ersin eğer genoa çok büyükse %140 vb. Anayelken ile birlikte kullanımında evet küçültmek weather helmi azaltır .Anayelkensiz kullanırsan böyle büyük bir genoayı anayelken gibi davranır. Pivot noktasına geldiği için .Teknenin başını rüzgara yaklaştırır yani weather helm olur %110 sadece genoa ile seyirde tekne lee helm olur tekne yavaşlar
Tam da bunu düşünüyordum işte. Bir de direğin pozisyonu (ranke) hem yelken performansını hem de orsacı ya da bocacı olmasını çok etkiliyor . Büyük teknelerde belki çok farkedilmiyordur ama bendeki mizana direğinin pozisyonunu değiştirdiğimde farkı görmek mümkün.
Yine Tayo Mar örneğinden hareketle yelkenin durumu da çok önemli. Floğun değişme zamanı geldi. Trinket ise çok kalın. Bunu fırtına yelkeni pozisyonunda emekli edip yeni bir trinket istiyorum. Euro daha da artmadan. Bu gidişle yelkenleri eskisi gibi ketenden yapmak zorunda kalacağız zira.
-
Bu konuda çok küçük bir deneyimimi paylaşmak istiyorum. Bir Y.Foça Bademli seyrimizde yaklaşık 3-4 bofor havada tekne tam arma Georgi adası önlerine kadar otoplotu devreye sokmadan ve dümeni ellemeden gelmişti, ama ben Samos Sakız adası bir solo seyrimde yaklaşık 5-6 arası havada 2 camadan ana yelken tam açık %160m cenoa ile yine otoplot olmadan dümene dokunmadan seyir yapmıştım. Demek istediğim rüzgar gücüne göre doğru arma trimini yapabilirseniz planı düzgün bir tekne ile rahat seyir yapabilirsiniz.
-
Boca mı?
Boci mi?
Yelkenleri küçültmekle sadece döndürme momentleri değişmiyor.
Aynı zamanda teknenin yan yatma potansiyeli de değişiyor.
Orsa ya da bociye kaçmayı en çok belirleyen husus belki de bu...
-
İnternette Boci’yi arattım yük arabası çıktı Boca ise sürü yada futbol takımının ismi çıkıyor .İtalyancadan gelme sanırım Anlamını sözlükte internette bulamadığım bir kelimeyi neden kullanayım kimse anlamasın diyemi ?Ben İngiliz ekolüne devam edeyim İtalyanca ,portekizce bilmiyorum benim okuduğum kaynaklar İngilizce ,Fransızca. Lee helm yazarsanız sözlüğe size Türkçe anlamını gayet güzel anlaşılır veriyor..
Forum sayesinde çok fazla Türkçede kullanılan yelken terimi öğrendim bende kafa karışklığından başka bir şeye yaramadı ama mecbur kalıyor insan öğrenmeye bir şeyler karalayabilmek için . Doğrusu nedir bilmiyorum hangisi daha iyi anlaşılır onuda söylemek zor.
Lee helm Leeward kelimesinden gelir rüzgar altı
-
Denizcilik gm'nün sözlüğü böyle diyor;(https://uploads.tapatalk-cdn.com/20201201/7544da304d154c61e1eb106d78b69af8.jpg)(https://uploads.tapatalk-cdn.com/20201201/0b268362f3cbbc60fbe0f8c700ebf7f4.jpg)
öZgür (mobil)
-
TDK öyle demiyor boci kelimesine İtalyancamı İngilizcemi kullanmak daha doğru ? Sonucta Türkçe değil.
(https://i.hizliresim.com/hBRQIW.jpg) (https://hizliresim.com/hBRQIW)
(https://i.hizliresim.com/yndDJE.jpg) (https://hizliresim.com/yndDJE)
-
Daha fazla bocalamadan kafam karışmadan ben kitaplarımı okumaya devam edeyim.
-
"Bir Y.Foça Bademli seyrimizde yaklaşık 3-4 bofor havada tekne tam arma Georgi adası önlerine kadar otoplotu devreye sokmadan ve dümeni ellemeden gelmişti,"
Rüzgarı hangi açıdan alıyorsunuz?
SM-A315F cihazımdan Tapatalk kullanılarak gönderildi
-
Boca mı?
Boci mi?
Yelkenleri küçültmekle sadece döndürme momentleri değişmiyor.
Aynı zamanda teknenin yan yatma potansiyeli de değişiyor.
Orsa ya da bociye kaçmayı en çok belirleyen husus belki de bu...
Katıldığım tek yarışta safra olarak kullanılmıştım. Lep tam anlamadığım bir nedenle beni teknenin bayılmış yarafına üstelik uzanacak şekilde geçmemi istemişti. Bunun nedenini sormuştum, anlatmıştı ama şimdi hatırlayamadım. Bu konu ile ilgili olabilir diye düşünüyorum.
Yelken küçülttükçe yelken etki merkezi değişiyor etki merkezi sonuçta pupa pruva hattında ve aşağı yukarı olarak hareket ediyor. Dahası Cenova ve anayelken arasındaki koridor dikkate alınırsa z yönünde de bir hareketlilik söz konusu.
Sonuçta her durumda tartışılması ve deneyimlerin paylaşılması gereken bir konu. Hepimizin öğreneceği çok şey olabilir çünkü prensipler değişmese de tekneler değiştiğinden her teknede farklı uygulamalar olabilir.
Dil konusuna gelince , ben mümkünse bu coğrafyada kullanılmış olan dili kullanmayı tercih ediyorum. Bana göre kayağı yabancı da olsa bence Türkçeleşmiş sözcükler bunlar.
Burak 'ın yadıklarında haklı gördüğüm bir detay var ki o da maalesef bu sözcüklerinne anlama geldiğini bulmak için denizcilik terimleri gibi bir sözlüğe sahip olmamız gerektiği. Oysa yabancıların böyle bir derdi yok. Çünkü bu konuda yazılmış yüzlerce yazı var internette.
Weather Helm dediniz mi karşınıza yabancı dilde bir sürü kaynak çıkıyor . Türkçe arattığınızda ise doğru sonuçlara ulaşılamıyor.
O yüzden ben yazarken Türkçe ile birlikte eğer biliyorsam yabancı dildeki karşılığını da yazıyorum ki aramak istiyenlar zorlanmasın.
Ancak son tahlide eğer Boci ya da Orsacı yazdığımızda istediğimiz sonuca ulaşamıyorsak bu biraz da bu camianın eksikliği oluyor bana göre.
Elin oğlu yazmadığını bırakmıyor bizler ise yazmaktan çekiniyoruz çoğunlukla. Doğrular ya da ansiklopedik bilgiler zaten var ve istersek bulabiliriz hepimiz. Oysa önemli olan yaşanmışlıklar. Forumlar bu imkanı sağlıyorlar işte. Yeter ki yazalım. Yazanları da ürkütmeyelim derim.
-
Katıldığım tek yarışta safra olarak kullanılmıştım. Lep tam anlamadığım bir nedenle beni teknenin bayılmış yarafına üstelik uzanacak şekilde geçmemi istemişti. Bunun nedenini sormuştum, anlatmıştı ama şimdi hatırlayamadım. Bu konu ile ilgili olabilir diye düşünüyorum.
Güverteye vardavela civarına yatırdıysa rüzgar kaçırmasın diye kullanmıştır, yelken olarak yani... ;D ;D
-
Katıldığım tek yarışta safra olarak kullanılmıştım. Lep tam anlamadığım bir nedenle beni teknenin bayılmış yarafına üstelik uzanacak şekilde geçmemi istemişti. Bunun nedenini sormuştum, anlatmıştı ama şimdi hatırlayamadım. Bu konu ile ilgili olabilir diye düşünüyorum.
Güverteye vardavela civarına yatırdıysa rüzgar kaçırmasın diye kullanmıştır, yelken olarak yani... ;D ;D
Yanlış hatırlıyor zaten Clavella yan gelip yatma yeri değil 😀 vay be 4 sene olmuş.
(https://i.hizliresim.com/15Ekv6.png) (https://hizliresim.com/15Ekv6)
(https://i.hizliresim.com/J2r8XA.jpg) (https://hizliresim.com/J2r8XA)
-
Clavella'nın marka modeli neydi Burak Reis'im?
-
H Boat H26 modeli Avusturya yapımı yarış makinesi değil C kategori bir tekne.
-
bu italyancadan
https://drive.google.com/file/d/14vViJvqM_qoiOFK1Iz1rLwQX3InL3iPV/view?usp=drivesdk
(https://uploads.tapatalk-cdn.com/20201204/0ab86f5d5266a8d19a293a3750a7edc3.jpg)
-
Türklerin denizcilik terminolojisine İtalyanca’dan geçen sözcükler ve bu yüzyılda kullanılan İtalyanca ve İngilizce denizcilik terimleri .PDF olarak ekte .
https://www.icloud.com/iclouddrive/0nwsuSrqHFrpgtV5DLyFyTpJA#vdocuments
https://www.icloud.com/iclouddrive/09VDSNtYprh721kTgEph0o4Gg#English-Italian-Glossary-Nautical-Terms
-
Türkçe denizcilik terimleri konusunda çok az bilgim var öğrendiklerim ordan burdan kitaplardan .Benim zorlandığım ve öğrenmekten vazgeçmeme sebeb her kitapta veya yazıda farklı terimler kullanılması kaynak okurken çeviri genelde anlayamama problemi yaşamak . Denizcilik dili bana araya Osmanlıca ,Farsça kelimelerle konuşan insanları tarih profesörlerini anımsatıyor.Benim için İngilizcesini en baştan öğrendiğim için seçimim İngilizce kaynak okumak.Burda terimleri Türkçe yazanlara okuduğunu (Deniz ,yelken terimleri) anlayanlara saygım büyük.Bu terimleri kullanamadan yazdığım yazıları eminim terminolojiye hakim birisi okuduğunda çok gülünç geliyordur.Affola.
-
bu italyancadan
https://drive.google.com/file/d/14vViJvqM_qoiOFK1Iz1rLwQX3InL3iPV/view?usp=drivesdk
(https://uploads.tapatalk-cdn.com/20201204/0ab86f5d5266a8d19a293a3750a7edc3.jpg)
Böyle bir poster Türkçe olsa ne güzel olur.
-
(https://www.duckworksmagazine.com/04/s/reviews/curry/currywing400.jpg)
Önce şu bence yelken mantığını anlamamıza yardımcı olacak olan resmi şuraya bir koyalım. Manfired Curry kitabından. 69 TL. tavsiye ederim alın.
Kuşun kanadını aşağı indirirken aldığı şekil ile yelken formunun benzerliğini vurgulamak için konulmuş çok iyi bir resim.
Şimdi gelin şu yelkenin bükülmesi (twist) olayına bir bakalım. Markoni arma da bükülüyor ancak bunu randa armada görmek daha kolay. Tayo Mar 'ın bu fotoğrafındaki ana yelkene dikkat.
(https://1.bp.blogspot.com/-RtDr6TUTUDw/Xptza4G-48I/AAAAAAAAEAs/L6mSeLbVhFkSRF9c_2b_yRrLgDubNd05wCLcBGAsYHQ/s640/FB_IMG_1558644217838.jpg)
İşte Tayo Mar'ı bu derece orsacı yapan yelkenin bu formu. Çok fazla orsacı olmasını nasıl engelleriz?
Tayo Mar'da ana yelken arabası yok. Belki bir yelken arabası olsaydı bu bükülme(twist) azaltılabilirdi. İskele kontra gderken sancak kıç tarafa kayabilen bir ana yelken arabası iş görürdü gibime geliyor.
-
Yeni bavarialardaki arabasız çift anayelken ıskota sistemini uygulayabilirsin.
(https://encrypted-tbn0.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcTwcaiOQCLXkOeWiwa8CvZib4soqwL88e9Zbw&usqp=CAU)
öZgür (mobil)
-
Uzun seyirler yapamayınca ben de ince ayar yelken trimleri ile uğraşıyorum. Özgür'ün örneğinden hareketle iki ayrı sistem değil de mevcut sistemi mapalar ile iskele ya da sancak kıç köşelere taşıyabilirim belki.
-
Dalgalı açıkdenize çıktığım her teknede kontrolsüz kavança önleyici olarak mutlaka vasattaki koç boynuzundan bumbaya bir halat donatıyorum, uzatıp kıçtaki koç boynuzundan kontrol ediyorum.
Sen de böyle geçici bişey ile pratik çözüm bulabilirsin sanırım.
öZgür (mobil)
-
Dalgalı açıkdenize çıktığım her teknede kontrolsüz kavança önleyici olarak mutlaka vasattaki koç boynuzundan bumbaya bir halat donatıyorum, uzatıp kıçtaki koç boynuzundan kontrol ediyorum.
Sen de böyle geçici bişey ile pratik çözüm bulabilirsin sanırım.
öZgür (mobil)
balon varsa yelkeni tersletip knock down olursaniz kolay boslanir bi sistem olmasi lazim bumbayi baglamak cokta emniyetli bur cozum deildir.
Sent from my SM-N950F using Tapatalk
-
Deli bağlar gibi bağlamıyorum zaten.
Ya koç boynuzuna basit bir volta veya vinç boştaysa (balon vinci varsa) oraya volta gibi. Gerektiğinde hızlı fora edilebilir.
Az kişi ile pratik transfer çözümleri.
öZgür (mobil)
-
Deli bağlar gibi bağlamıyorum zaten.
Ya koç boynuzuna basit bir volta veya vinç boştaysa (balon vinci varsa) oraya volta gibi. Gerektiğinde hızlı fora edilebilir.
Az kişi ile pratik transfer çözümleri.
öZgür (mobil)
Belli bir deneyimin üstündekilere uygun bir uygulama, modern teknelerde kolay boşlayamazsanız ciddi sıkıntı olabilir. Mustafa Abi uzun yolda basit bir düzenekle standart uygulama olarak kullanıyor
-
Kaba dalgalı denizde pupa veya geniş apaz gitmek zaten az tecrübeliler için uygun bir seyir yöntemi değil.
öZgür (mobil)
-
Kaba dalgalı denizde pupa veya geniş apaz gitmek zaten az tecrübeliler için uygun bir seyir yöntemi değil.
öZgür (mobil)
Kesinlikle çok haklısın.
-
Kavança önleyici düzenek olarak Özgür’ün paylaştığı çift palanga sistemini bumbanın ortasında kullanıyorum tek olarakta kullanılabilir bağlantı yerleri bumbanın ortası ve sancak iskele ortadaki Koç boynuzları .Burda alacağınız en önemli önlem palangaları Koç boynuzlarına direk bağlamıyorsunuz Koç boynuzlarına ince birer el incesi bağlanır palangada buna bağlanır .Acil bir durumda bumba kırılacağına el incesi kopar . Gerekli bir donanım .Kullanmaktan çekinmeyin. Balonla kullanımıda aynı herhangi bir risk almamış olursunuz el incesi kullanırsanız.
Tam pupa hariç ben geniş apaz ve apaz seyrininin kimse için zor ve tehlikeli olduğunu düşünmüyorum .Tam tersi dalgalı bir havada yelkensiz seyir armaya daha çok yük binmesine sebeb olur dalgayı yandan almak zorunda olduğunuz seyirlerde camadanlı bir ana yelken salınımları baya azaltacaktır. Yelkenleri açık olmayan bir yelkenli dalgalı havalarda stabil falan değildir yelkenleri açtığınızda tekne rahatlar konfor artar arma ,tekne ve siz daha az yıpranırsınız.
-
Pupa ve geniş apaz seyrinde yapılan en büyük hata anayelken iskotasını kasılı kullanmaktır bakınız Ersin’in paylaştığı Tayomar camadanlı anayelken resmî .Iskotayı boşlayın yelken bırakın gurçatalara dayansın şekli bozulsun.Ön yelkenlerin trimine odaklanın .Pupada anayelkenle işiniz yok .
-
Yelken yapmayı öğrenmeden pusula kullanmayı öğrenmeli herkes .Lee helm ,weather helm nedir doğru anlamak istiyorsanız rüzgarın geldiği yönü derece olarak ve gideceğiniz yeri derece olarak bilmelisiniz bunu bilmiyorsanız dümeni bırakırsınız rüzgar sizi istediği yere götürür. varmak istediğiniz yere değil tabiki. Bazen denk gelir rüzgar sizi istediğiniz yerede götürebilir .1 kere yapmıştım diye anlatabilirsiniz anılar anılar.
-
Pupa palangası diye dilimize geçmiş .Pupa seyrinde sert havada boşlayarak ana yelkeni depower etmek dışında bir işe yaramazmı bu palanga .Ben bildiklerimi kendime saklamadan eksiksiz yazıyorum teşekkür bile eden yok biz biliyorduk zaten diye yazanlar bile çıkıyor.. Hadi ben yazmadan birisi anlatsın tam konusu.
-
Tam pupa hariç ben geniş apaz ve apaz seyrininin kimse için zor ve tehlikeli olduğunu düşünmüyorum .
Geniş apazda tecrübesiz biri elde dümen tutarken sohbet muhabbet sırasında pupaya yaklaşıp bir dalganın tokadı ile fena kavança tecrübem var.
Apaz-pupa arası her durumda dümen işi ciddi konsantrasyon gerektiriyor. Otopilot dışında tecrübesiz birine dümeni vermek istemem ki pupada da otopilot büyük dalga tokadına yetişemediği için sıfır Elan 445'in tüm anayelken arabasını koparttığım da oldu! :D
öZgür (mobil)
-
Tam pupa hariç ben geniş apaz ve apaz seyrininin kimse için zor ve tehlikeli olduğunu düşünmüyorum .
Geniş apazda tecrübesiz biri elde dümen tutarken sohbet muhabbet sırasında pupaya yaklaşıp bir dalganın tokadı ile fena kavança tecrübem var.
Apaz-pupa arası her durumda dümen işi ciddi konsantrasyon gerektiriyor. Otopilot dışında tecrübesiz birine dümeni vermek istemem ki pupada da otopilot büyük dalga tokadına yetişemediği için sıfır Elan 445'in tüm anayelken arabasını koparttığım da oldu! :D
öZgür (mobil)
Anladım şimdi ne demek istediğini ama bu yanlış anlaşılabilir dümen tutmayı bilmeyen yada dikkatini veremeyen birine dümeni vermeyin diyelim bence yoksa az tecrübeli birisi yelken açmaya çekinir Araba kullanmakta aynı yola bakmayan kaza yapar..
-
Pupa palangası diye dilimize geçmiş .Pupa seyrinde sert havada boşlayarak ana yelkeni depower etmek dışında bir işe yaramazmı bu palanga .Ben bildiklerimi kendime saklamadan eksiksiz yazıyorum teşekkür bile eden yok biz biliyorduk zaten diye yazanlar bile çıkıyor.. Hadi ben yazmadan birisi anlatsın tam konusu.
The boom vang takes over the job of pulling down on the mainsail clew and controlling twist when the boom is eased out for off-wind sailing. Just as you would with the mainsheet upwind, use enough tension on the boom vang to keep the top batten parallel to the boom. Upwind in light to moderate conditions, the vang is not used and is simply kept snug. In heavy air upwind it can be used to help the mainsheet pull down on the boom and maintain leech tension. Pull the vang on hard, and you can ease the mainsheet rapidly in big puffs to keep the boat on its feet without giving away the whole leech. This technique is referred to as vang sheeting
https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://www.quantumsails.com/getattachment/Resources-and-Expertise/Articles/Downloadable-Sail-Trim-Guides/QuantumSails_TrimGuide_Mainsail.pdf.aspx%3Flang%3Den-US&ved=2ahUKEwj13bPfgcvtAhVEXhoKHVjABqMQFjABegQIARAB&usg=AOvVaw2TWI00bH9MwY_0AUiAwN_L
Sent from my SM-N950F using Tapatalk
-
Pupa palangası diye dilimize geçmiş .Pupa seyrinde sert havada boşlayarak ana yelkeni depower etmek dışında bir işe yaramazmı bu palanga .Ben bildiklerimi kendime saklamadan eksiksiz yazıyorum teşekkür bile eden yok biz biliyorduk zaten diye yazanlar bile çıkıyor.. Hadi ben yazmadan birisi anlatsın tam konusu.
The boom vang takes over the job of pulling down on the mainsail clew and controlling twist when the boom is eased out for off-wind sailing. Just as you would with the mainsheet upwind, use enough tension on the boom vang to keep the top batten parallel to the boom. Upwind in light to moderate conditions, the vang is not used and is simply kept snug. In heavy air upwind it can be used to help the mainsheet pull down on the boom and maintain leech tension. Pull the vang on hard, and you can ease the mainsheet rapidly in big puffs to keep the boat on its feet without giving away the whole leech. This technique is referred to as vang sheeting
https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://www.quantumsails.com/getattachment/Resources-and-Expertise/Articles/Downloadable-Sail-Trim-Guides/QuantumSails_TrimGuide_Mainsail.pdf.aspx%3Flang%3Den-US&ved=2ahUKEwj13bPfgcvtAhVEXhoKHVjABqMQFjABegQIARAB&usg=AOvVaw2TWI00bH9MwY_0AUiAwN_L
Sent from my SM-N950F using Tapatalk
Bunu neden bana gönderdiniz ben zaten biliyorum siz bildiğinizi yazın copy paste yaparak birşey anlatılmaz .Yaptığınız işe yarayan deneyim sahibi olduğunuz şeyleri yazıp paylaşın .
Hangi teknede hangi armada yukarıda yazılan şeyleri denediniz veya yapıyorsunuz ve hangi havada bunu anlatın lütfen.
-
Hadi açalım biraz daha soruyu pupa palangası ayarıyla neden oynamanız gerekiyor.Ne sorunu var teknenin hızmı az tekne mi çok yattı bu ayarla ne düzelsin diye oynayacaksınız ? Ana yelkenimiz sarma pupa palangası ayarları klasik yelkenle aynı sonuçlarımı verir Gezi tekneleri ile yarış tekneleri arasında kullanım amacı aynımı? Balançinayı ne için kullanıyorsunuz ?
-
Hadi açalım biraz daha soruyu pupa palangası ayarıyla neden oynamanız gerekiyor.Ne sorunu var teknenin hızmı az tekne mi çok yattı bu ayarla ne düzelsin diye oynayacaksınız ?
sizin gibi bilen birisine bizim hattimiz degil konuyu actiniz bilen kisilerin yazili kaynagini refere ettim elimden gelse kaldirirdim. Siz kendi kendinize tartisin sayin hoca. Hatta yazin biz okuyalim.
Sent from my SM-N950F using Tapatalk
-
Hadi açalım biraz daha soruyu pupa palangası ayarıyla neden oynamanız gerekiyor.Ne sorunu var teknenin hızmı az tekne mi çok yattı bu ayarla ne düzelsin diye oynayacaksınız ?
sizin gibi bilen birisine bizim hattimiz degil konuyu actiniz bilen kisilerin yazili kaynagini refere ettim elimden gelse kaldirirdim. Siz kendi kendinize tartisin sayin hoca. Hatta yazin biz okuyalim.
Sent from my SM-N950F using Tapatalk
Anlamamışsınız ne desem boş.Savunma süper.
-
Az tecrübeli olarak düşündüğüm kişi tekne üstündeki her iş konusunda az tecrübesi olan demek istedim. Seyir saati düşük kişi diyelim.
Kötü dümen tutan (tutamayan) ama yelken trimi uzmanı biri olabileceğini sanmam (ya da doğrusu beklemem diyeyim..)
öZgür (mobil)
-
Trimle ilgili konuşmuyoruzki Özgür rüzgarın geldiği yönü bilsin gideceği rotayı tutsun yeter adam dümende zaten trim yapacak hali yok. 180 e git dersin tutar rüzgar değişirse yelkenlerdeki adam zaten ayarlamayı yapar.
-
Seyir saati düşük kişi sağlıklı dümen tutamayabilir diyorum işte.
Bi de her zaman teknede her görevin başında bir ekip üyesi olmayabilir. Aile, arkadaş gruplarında bir kişi biraz biliyor, diğerleri hiç bilmiyor gibi çok ekip denize çıkıyor.
Hatta charter dünyasında öyle şeyler görüyorum ki teknedeki herkesin hayatında ilk defa denizi gördüğüne yemin edebilirim! :D
Velhasıl, apaz-pupa arası seyirlerin dümenci açısından daha az hata kaldıran, dikkat gerektiren seyirler olduğunu söylüyorum sadece.
öZgür (mobil)
-
Nazlı Bahar'ın tam balenli klasik ana yelkeni vardı. Ana yelkeni pupa ve geniş apaz da dahil olmak üzere performanslı kullanabildiğimi düşünüyorum. Gerçi gurcatalar tam 90 derece idi çoğu teknede olduğu gibi açılı değildi, 90 dereceye yakın açabiliyordum bumbayı sadece üst gurcata değiyordu yelkene.
Bence rüzgar altına doğru seyirlerde ana yelkeni kanat modunda mı yoksa paraşüt modunda mi kullandığınızın bilincinde olmak önemli trim açısından. Nazlı Bahar hızlı bir tekneydi ve 150-160 gerçek rüzgar açılarına kadar kanat modunda çalıştığı olurdu ana yelkenin 10 knot gibi havalarda. Bu niye önemli eğer kanat modunda çalışıyorsa büküm meselesi önemli hale geliyor.
İşte pupa palangası orada işe yarıyor. Arka yakayı açıp kapayabiliyorsunuz büküm ayarında. Palanga benim kafamda rüzgar altına seyirlerde büküm trim aracı. Rüzgar üstüne seyirlerde bir esprisi yok çünkü zaten ıskota + araba kombinasyonu yapıyor o işi...
Hafif havalarda da balançina trimi kullandığım oldu. Şöyle: 3-5 knot esiyor ama tekne de gidiyor 3 knot ile filan işte o zaman bol miktarda büküm gerekiyor üst taraf da çalışsın diye ama bumbanın ve yelkenin kendi ağırlığı mani oluyor arka yakayı açmanıza full boşlasanız bile palanganızı. Çünkü rüzgarın kuvveti yetersiz, şekil veremiyor kumaşa bumbanın ağırlığından. İşte o zaman balançinayı kastığım ve bumbayı yukarı kaldırdığım oldu. Yani hafif hava triminde lazım birşey benim anlayışımda balançina trimi. Onun haricinde yelkeni ne zaman bassam boşlardım elbette balançinayı.
Tam pupa meselesi ise paraşüt modu dediğimiz olay. Orada outhaul un (Türkcesi neydi arka yaka gergisi mi) biraz boşlanması en etkili bence, keza mandar da... paraşüt ne kadar bombeli o kadar etkin oluyor çünkü...
-
Weather helm ( orsaya çeken ,boca,boci) İle ilgili olduğu için Boom vang (pupa palangası,baskı palangası) doğru kullanmayı bilmek gezi yelkenciliği için seyir konforu ve dengeli dümen açısı ile seyir hızını korumak için bilinmelidir Yarış için ise kullanmayı bilmekteki amaç rakiplerimizden daha hızlı olmak ve daha iyi rüzgara girebilmek ve darbeli rüzgarlarda orsa, pupa ,geniş apaz seyrinde boom vang kullanarak teknenin hız kaybetmesini azaltarak bizlere avantaj sağlar.
Boom vang deyince aklımıza yelkendeki twist (büküm) ve Leech (Güngörmez yakası) gerginliği gelmeli Yelken derinliği ile karıştırmayın yelken derinliği alt yaka iskotası ve cunningham ile yapılır ve birlikte düşünülmelidir. Yelkenimizi tek parça olarak düşünemeyiz 3 parça olarak görmeliyiz üst ,orta ve alt.boom bang ile verilen Twist bu üç parçanın hücum açısını dengelemeye yarar .Boom vang yelkenin en üst bölümünün hücum açısı ile oynamamızı sağlar.
Ana yelkene Twist (büküm) vermek için ana enstrümanımız ana yelken arabasıdır ikinci olarak iskotadır fakat Boom vang ayarınız hatalıysa yelkenin hücum açısı tam doğru olmayacaktır . Orsa seyrindede böyledir pupa ve geniş apazdada teknenin koştuğu seyirde zaten tek büküm enstrümanı palangadır.
Biz yelkencilerin kafasını karıştıran ne zaman büküm verilmesi gerektiği kısmıdr. Buna açıklık getirelim yelken trimi dendiğinde aklımıza şartlar gelmelidir hafif hava. 10knota kadar ,orta hava 15 knota kadar sert hava 18 üstü olarak bir ortalama verelim bunun yanında dalga varmı yokmu tüm bu parametrelerde ne yapmalıyız.
Çok büküm az güç demektir bükümü azaltmak daha hızlı gitmenizi sağlar ama Sadece ORTA HAVADA Ayarlar nelerdir herşeyi tam yazacağım çünkü hepsi birbiriyle alakalı . Balançinanız varsa boşlayın yelkeniniz açıkken hiç bir işlevi yoktur sadece camadan vururken kullanacaksınız yada yelkeni indirirken .boom kicker varsa teknenizde zaten tutmanıza yada olmasına gerek yok.
Orta hava triminde ilk yapmanız gereken ana yelken mandarını kasmak sonra derinliği azaltmak için alt yaka iskotası gerilir :Bu yaptıklarımız yelkenlerimizin formunu düzleştirmeye yaradı . Sıra bükümde ana yelken arabasını ortaya yaklaştırdık iskota ile ilk açısını ayarladık pupa palangasını kasarak yelkenin üst kısmının açısını düzelttik. Artık daha hızlıyız ve rüzgara daha iyi giren bir yelken ayarımız var.
Hafif hava ve sert hava çok büküm az güç burda kafamızı karıştıracak bükümü arttırmak her iki hava koşulundada işimize yarıyor.
Önce hafif hava trimini yazacağım .
Hafif hava trimine başlarken ilk yapmanız gereken yelkenin şeklini koruyarak ayarlamak bumba çok yüksek olmamalı yelkenin şeklini korumalısınız .Orta havada mandar ile başlamıştık burda boom vang boşlayarak başlıyoruz sonrasında yapacağımız şey alt yaka iskotasını ayarlamak boşlayarak yelkene derinliğini veriyoruz sonra mandar gerginliğini bumbanın yeni yüksekliğine göre ne çok gergin ne çok bol olacak şekilde ayarlıyoruz.Anayelkenin orsa yakasında kırışıklık oluşmaya başlayacak kadar çok gergin olmayacak.
Orsa seyre başlıyoruz Ana yelken arabasını rüzgar üstüne taşıyarak yelkene bükümünü veriyoruz iskota ile hücum açısını ayarlıyoruz sonrasında en üstteki balenin arkasındaki tüy düzenli uçana kadar boom vang (pupa palangası )ayarını tekrar kontrol ediyoruz Boşlamıştık gerekirse yani tüy düzgün uçmuyorsa biraz kasıyoruz.
Balançina ile bumbayı kaldırmak mantıklı gibi gözüksede pratikte yarardan çok zarar verebilir hız olarak denemek istiyorsanız bir iki cm çok hafif havada belki işe yarar ben kullanmıyorum.
Sert hava Trimi ne demiştik çok büküm az güç yelkene büküm vermek leech yani Güngörmez yakasını açar az büküm gün görmez yakasını kapatır güç artar kafanız karıştı biliyorum daha iyi anlamanız için yelkenin en üst kısmının metrekare olarak az olsada teknenin yatmasına en çok etki eden alandır .bunun nedenleri moment ve yüksekte yarattığımız rüzgarın (zahiri )daha fazla olmasıdır.
Sert hava triminde bakmamız gereken şey gene yelkenimizin şekli ve derinliği . Sert havada yelkenlerimiz zaten çok fazla güç üretiyorlar bu yanal sürüklenmeyide (drag) arttırıyor. Ana yelken mandarı ile trime başlıyoruz mandarı kasabilgimiz kadar kasıyoruz Orsa yakasında en üstten en alta kadar hiç bir şartta kırışma oluşmayacak kadar hepiniz bilirsiniz hava sertledimi anayelken esnemeye başlar orta hatta ve en alt bölümde Orsa yakasına yakın kırışmaya sarkmaya başlar . Mandar bu kırışıklık oluşmayan kadar kasılmalıdır. İkinci yapacağımız trim alt yaka iskotası ile alt yaka maksimum gerilir.. yelken derinliğini azalttık ve CE öne kaydı böylece .3. Ayarımız arma kıç ıstıralya varsa gerilir bu ayar kesirili armalarda işe yarar bu aşamada boom vang kasılır ve güngörmez kapatılır. Şimdi soracaksınız çok büküm az güç demekti sen bükümü azaltıyorsun .Burda oynadığımız şey yelkenin üst kısmının hücüm açısı . Yelkene bundan sonra bükümünü gene ana yelken arabası ile veriyoruz bu sefer rüzgar altına alıyoruz tamamen değil orta hattın rüzgar altı tarafında 5-10 cm kadar konumlandırıyoruz artık derinliği olmayan bizi rüzgara sokacak hücum açısında ama az güç üreten bir şekil elde ettik. Bu ayar yetmez ise yetmediğini rüzgara girmediğini gördüğünüzde boom vang kasılıysa yapabileceğiniz yelkeni küçültmeden son ayar cunninghamı kasmaktır CE maksimum öne kaydırmış yaklaştırmış olursunuz . Tüm bunları yapma sebebimiz yarıştığımız için değil tekne üzerindeki güçleri doğru ayarlamak ve dümen kontrolünü kaybetmeden teknenizin armasını zorlamadan yelken ile rotanıza optimum hızda gidebilmeniz içindir.
Darbeli bir rüzgar varsa hava dalgalıysa darbelerde tekne yatmasın dümen kontrolümüz kaybolmasın diye çoğumuzun yaptığı hata iskotayı boşlamaktır bu tip havalarda iskokota yerine ilk boşlamanız gereken ana yelken arabasıdır nedeni iskotayı boşlarsanz tüm hücum açısını bozarsınız hız kaybedersiniz armaya dengesiz yük bindirmiş olursunuz Arabayı rüzgar altına boşlayarak yelkenin üst kısmınına büküm verdik orta ve alt kısımların açısı daha az değişti en çok yatırma kuvveti en üst tarafta oraya müdahale ettik . Bunu sadece pupa palangası kullanarak yapmak çoğu kişinin bilmediği bir şey umarım yazdıklarım yelken yaparken sizleri mutlu eder.
Sevgiler.
-
Darbeli bir rüzgar varsa hava dalgalıysa darbelerde tekne yatmasın dümen kontrolümüz kaybolmasın diye çoğumuzun yaptığı hata iskotayı boşlamaktır bu tip havalarda iskokota yerine ilk boşlamanız gereken ana yelken arabasıdır nedeni iskotayı boşlarsanz tüm hücum açısını bozarsınız hız kaybedersiniz armaya dengesiz yük bindirmiş olursunuz Arabayı rüzgar altına boşlayarak yelkenin üst kısmınına büküm verdik orta ve alt kısımların açısı daha az değişti en çok yatırma kuvveti en üst tarafta oraya müdahale ettik . Bunu sadece pupa palangası kullanarak yapmak çoğu kişinin bilmediği bir şey umarım yazdıklarım yelken yaparken sizleri mutlu eder.
Sevgiler.
Bu kısmı tesadüfen öğrenmiştim, doğru bir şey yapıyormuşum. Bu arada bu ileti çıktı alınıp duvara yapıştırılacak cinsten , eline emeğine sağlık.
-
Çok anlaşılır ve derli toplu yazmışsın Burak, teşekkürler.
Sert dalgalı havada sağanakta ıskotayı boşlamak yerine arabayı rüzgaraltına kaydırmayı tavsiye etmişsin ama çoğu gezi teknesinde araba çok rahat çalışmaz (muhtemelen pek kullanılmadığı için) ve bunu yapmak ıskota boşlamak kadar pratik/hızlı bir hamle değil (bir kilidi aç, diğerini çek filan).
Bir de yeni Bavarialardaki gibi alman sisteminde zaten araba yok, iki ıskota var, mecburen ıskotayı boşluyoruz.
Bunun için arabayı rahat hızlı işler haline getirmek dışında bir tavsiyen olabilir mi? :)
öZgür (mobil)
-
Pupa palangasını sağanakta boşlayarak sağanak geçtiğinde tekrar alarak yapabilirsin orsalamakta ilk yapılacak şeyler arasında aslında yelkenin sarma ise bunların bittiği yerde küçültmek tek çözüm. Her teknenin yapabilecekleri değişiyor koca kıçlı tekneler Pupada 180 derece dönebiliyor dümen kontrolü tamamen gidiyor. Baba Tunca Bidarka gibi kano kıç dar teknelerde bu kontrol kaybı 30 knottan sonra oluyor tam armada . 28 eserken babatuncada spinnaker basmıştık kontrol kaybolmuştu.
Bu gezi tekneleri için çok ekstrem tabiki verdiğim örnek kuzeyli havalarda sağanak çok olur 15 eserken 20 vurur ozaman işe yarar boşu boşuna camadan vurmamış hız kaybetmemiş olunur.
-
Özgür çok açık yazmamışım net anlaşılsın Kabul görür görmez bilemem benim bildiğim ve yaptığım yelkende ana yelken iskotası tekne dümen hakimiyetini kaybetmediği sürece hava artıkça yada sağanakta boşlanmaz .Tekne ne zaman kontrolünü yitirir bu kimi teknede 15-20 knot kimi teknede 30 knot rüzgarda olabilir .Teknenin yelken alanı o tekneye fazla geliyordur küçültülür .Ben böyle öğrendim yapılacak ilk değil son şeydir iskotayı boşlamak.
Yelkenler küçültüldüğünde zaten tekne gövde hızındadır sadece rüzgara girme yeteneği azalır. Türkiye’de ilk öğretilenlerden birisi iskotayı boşla çoğu yarış teknesinde sağanakta iskotayı boşlamayanı sağanakta döverler Yelkende yeni olan biri yukarıda yazdığımız trimleri henüz bilmediği için çok yanlış olmayabilir bu öğreti bilemem.
Orsa giden bir tekne mümkünse camadansız ilerlemelidir .tekne hakimiyeti kaybedene kadar devam edilir yelkenler zaten tekne her yattığında fazla gelen gücü boşaltır yatmadan rüzgarı kaçırsın istiyorsak yukarıda yazdıklarım yapılır. Pupa. ve geniş apazda camadan daha önce bile vurulabilir nedeni 10 knot bir rüzgar bile teknenin gövde hızına çıkmasına yeterlidir.
Yelkenler küçültüldüğünde armaya binen yükler orsa seyrinde azalmaz tam tersi artar ve armaya farklı etkiler yapar .Olması gerekenden konfor için geniş yapılmış tasarlanmış teknelerin denizcilik kabiliyetleri dalgalı ve sağanaklı bir havada azalır hata kabul etmez. Yelken küçülmek işe yarar ama daha önce seninde yazdığın dümen tutmayı bilmeyen birisi kolayca tekneyi ya köre düşürür orsada yada istemsiz kavança atabilir .Çok iyi bilende yanlış yelken alanıyla istemsiz aynı duruma düşebilir böyle bir tekneyle.
Sevgiler ve asıl ben teşekkür ederim tüm faydalı paylaşımların için.Yazdıklarımı biliyorsun zaten senin çözümlerin neler weather helm ve lee helm için ekleyeceğin bir şey olursa sevinirim Doğan reisede burdan teşekkürler benim tanıdığım yelken fanatikleri arasında ilk 10 da yer alıyor ve tüm yazdıklarını beğenerek severek okuyorum.
-
Öncelikle Ahmet haklı. Çok değerli bilgiler. Öyle kolay kolay bulunası cinsten değil. En azından benim için.
Bence burada önemli bir detay gözden kaçıyor gibime geliyor. Şöyle ki tüm bunlar çok kısa bir zaman aralığında oluyor. Yani en azından bende öyle oluyor diyelim. Burak tüm bunları anlatırken teknede bir biri ile son derece uyumlu bir ekip olduğunu düşünüp anlatıyor. Bence bu önemli bir detay.
Hadi ana yelken arabası ser dümenin ulaşabildiği yerde diyelim. Kim gidip kaningamı ya da pupa palangasını ayarlayacak?
Ancak ıskotayı boşlamak yapılacak son iştir yorumuna kesinlikle katılıyorum. Iskotayı boşlamadan önce dümencinin yapabileceği kimi manevralar olduğunu da düşünüyorum. Bir de hep ana yelken ile ilgili konuşuyoruz ancak bu trimleri yaparken cenova ve flok ile ilgili de yapmamız gerekenler olmalı. Burak kafalar iyica karışmasın diye yazmamış olabilir:)
Yani işin içine cenova timleri de eklenirse muhtemel o zaman flok arabası ile barber hauler kullanımı da girecek ki Kaningam, pupa palangası , ana yelken arabasına bunlar ilave olacaklar. Akşam akşam beynimizi biraz daha mı yakasak ne yapsak Burak ? :)
Verdiğin bilgiler için teşekkürler.
-
Benim çok bi yelken tecrübem yok, her zaman maaile tecrübesiz müşteri gezdirdiğimiz ve göcek koylarında dolandığımız için pek yelken yapamıyoruz. Transferlerde de en kestirme rotadan %85-90 motorla gidiyoruz zaten.
Kendi teknem olunca daha iyi tecrübe edeceğim umarım.
Modern geniş kıçlı gezi teknelerinin iyi tarafı çift dümen palası sayesinde tekne 45 derece yatsa bile broş olmuyor, kontrolü kaybetmiyorsun.
Kötü tarafı ise (charter tekneleri özelinde söylüyorum) hepsi sarma ana yelken, ne kanigam var, ne yelken arabası, çoğunda mandar direk dibinde. Yelkenler folloş olmuş, yırtılana kadar değiştirilmiyor.
Hiçbir tekne kendi teknen gibi güven vermiyor sanırım.
öZgür (mobil)
-
" Benim çok bi yelken tecrübem yok " :)
Rahmetli Erbakan 'ın meşhur sözü gibi neydi o ? " Hadi oradan.. Hadi oradan.. " ;D
-
2 kişi bir yelkenli teknede bence olması gereken maksimum sayı . İyi bir dümenci bu sonradan öğrenilsede iyi olmak başka bir yetenek bende o yetenek yok işi bilen ama yeteneksiz birisi olarak iğnecik seyrinde bizim yarış teknesinde en sevdiğimiz seyir bana dümen vermezler. Orsada ben almam benden iyi birisi varsa ellemem fakat ne zaman geniş apaz bir rota vardır Burak dümeni sen al derler nedeni o kadar çok hata yaparımki tekne uçar bu hatalar düzeltme hatalarıdır kötü dümencinin en hızlı gidilebilen dümeni tuttuğu seyirdir geniş apaz ve apaz
İyi bir dümenci ile her trimi çok kolay yaparsınız yeterki üşenmeyin. Dümenci ile konuşmadan yapamayacağınız tek trim anayelken trimidir size dümen açısını o söyler .
Benim kendimi güvende hissettiğim şey tekne değil birlikte yelken yaptığım kişiye göre değişir.Özgür kadar farklı yüzlerce kişiyle yelken yapmadım denize çıkmadım kimseye ders vermedim hocalık yapmadım çünkü hoca değilim bir şeyi çok iyi bilmek kişiyi hoca yapmaz .Çok farklı kişilerle denize çıkmanın verdiği tecrübe çok değerli benim gözümde . Nedenlerinden birisi derler ya bir zincir en zayıf halkası kadar güçlüdür denizdede bu böyle tecrübesiz bir ekiple sizde tecrübesizsiniz Özgür’ün söylediğinden benim anladığım ve bildiğim bu.
Cenova Genoa flok staysail trinket her neyse konusu daha basit mandar gerginliği ve arabaların yeri burda önemli olan çok özel anlatılacak ne olabilir diye düşünüyorum . Barber hauler her teknede olmaz gerekte yok gezi teknesine cenova için Sıkı orsa hariç çok kasılı kullanmayın bırakın yelken nefes alsın ana yelkende aynı. Optimum trim en iyi trimdir. Trimi dümenci korur yanlışmı trim yaptınız dümeni hafif bırakın tekne trimize göre rota arar bulur onu koruyun yeter rotanızla uyuşuyorsa.Aklıma gelirse fark yaratacak bir şey yazarım .Geldi bir tane cenova yerine flok kullanın.daha öğreticidir daha hızlıdır daha iyi orsaya girer tramolası trimi daha kolaydır şeklini daha Uzun süre korur tek dezavantajı hafif havada ve pupada cenova gibi performans vermez fiyatıda uygundur.
-
Dümenciyle konuşmak daha doğrusu dümencinin sizinle konuşması en idaeli tabii ki... Ben genelde tek tabanca geziğim için solo seyirlerde otopilot kullanırken yaptığım uygulamalardan biri şöyleydi: Dümen simidinin üzerine palanın tam ortada olduğu konumu göstermesi için bir işaret koymuştum. Rotayı verip ondan sonra yelkene trime geçtiğimde yaptığım trimin weather-lee helm üzerine etkisini göz ile bu işarete bakarak takip ediyordum. Bir göz yelkende, bir göz dümen üzerindeki işarette gibi... Çok güzel bir göstergesi oluyordu trim rüzgar üstüne mi basıyor rüzgar altına mı ona göre ayar yapabiliyorsunuz...
-
Trimi dümenci korur yanlışmı trim yaptınız dümeni hafif bırakın tekne trimize göre rota arar bulur onu koruyun yeter rotanızla uyuşuyorsa.
Bunu ilk kez gördüğümde çok şaşırmıştım.Bizim teknelerde bu en önemli özellik. Bidarka ile yeni aldığımız zamanlarda Mustafa abi ile birlikte denize açıldık. Rüzgar çok az , biz adalara doğru gitmek istiyoruz. Öyle yapıyorum böyle yapıyorum olmuyor. Mustafa abi havuzlukta hiç karışmadan oturuyor. Ben se onu çek bunu bırak , yok tüy uçtu, yok kuş kaçtı uğraşıp duruyorum. ama buna rağmen tekne istediğim gibi gitmiyor.
Mustafa abi her zamanki babacan tavrıyla , kurcalayıp durma , dümeni ortaya getir bırak , sonrada yelkenleri ayarla gel yanıma otur bekleyelim bakalım ne olacak dedi.
Bende pes ettim , dümeni ortaladım, gittim yelkenleri orsa tahmin ettiğim bir pozisyona getirip bıraktım. Gelip havuzluğa Mustafa abinin yanına oturdum. Sonrasında birlikte tekneyi ve ekrandan tekne hızını izliyoruz. Tekne önce durduğu yerde azıcık döndü , sonra yelkenler kendini bir toparladı ve yavaş yavaş hızlanmaya başladı. sonra ekranda hız 1,8 den başlayıp 4,5 a kadar yükseldi ve dümen suyu sesi gelmeye başladı. Ben tabiki şaşırdım. Uzunca bir süre dümene dokunmadık ve tekne kendi gitmek istediği yere doğru ortalama 5 knot hızla gitmeye devam etti. Tabi bu modern teknelerde oluyor mu bilmem , sanırım olmuyordur, yada çok iyi trim gerektirebilir. Velhasıl böyle bir şey olduğunu öğrendim , sonrasında yelken daha da keyif vermeye başladı elbette.
Şimdilerde bu özelliği benle seyire çıkan misafirlerime ve arkadaşlarıma da gösteriyorum. Bazen ileri seviye deneyimli dostlar katılıyorlar bize, birlikte hayranlıkla izliyoruz.
-
Geniş kıçlı, düz karinalı teknelerde bu dümen bırakma keyfi çok uzun (>1dk) sürmüyor, bir yerden sonra kaçıyor.
öZgür (mobil)
-
Geniş kıçlı, düz karinalı teknelerde bu dümen bırakma keyfi çok uzun (>1dk) sürmüyor, bir yerden sonra kaçıyor.
öZgür (mobil)
Kesinlikle öyle hele deniz dalgalıysa her teknede öyle hatta.Doğru yelken trimi dümeni rahatlatan otopilot kullanılıyorsa zorlanmamasına kaçırmamasına yardımcı olan teknenin dengesine hızına etki eden bir şey. Rüzgar dümenlerinin ise çalışabilmesi için bir zorunluluk bu doğru ayarlar .Aşırı weather helm rotasının korumak isteyen bir teknede dümen palasının 10 dereceden fazla düzeltme açısı nedeniyle hız kaybı ve rüzgar arttıkça tekne kontrolünün kolayca kaybolması ile sonuçlanıyor.
Pupa geniş apaz seyrindede aşırı lee helm aynı etkileri yapıyor otopilotların aşırı düzelme hareketi ile dalgalarda inerken aykırılamayı karşılamaya çalışmaya yetişememesi ve sonunda pes etmesi ile sonuçlanıyor . Dalgalı bir Denizde yada darbeli rüzgarlarda dümeni hangi teknede kitlerseniz kitleyin tüm ayarlarınız doğru olsa bile düzeltme yapmadan dümdüz gidebilen bir tekneyi ben henüz görmedim . Fin salmalı yada torpil salmalı tekneler zaten bunu yapamaz hatta omurga salmalı tekneler bile böyle havalarda rotasını koruyamaz düzeltme yapmadan .
Rüzgar dümenleri çok iyi birer yelken hocasıdır diye yazmıştım Triminiz yanlışsa sizi ayarladığınız rotaya götürmezler .Mecburen weather helmi yada lee helmi azaltmak için doğru ayarları bulmanız gerekir.
-
Balanced helm hiç konuşmamışız bu konuda .Hafif hava ve dalgasız denizde bu ayarı isteriz . Max hız için .Çoğu teknede dümeni tam ortada kitlerseniz >1 dakika rotasını koruyabilir bazı tekneler daha uzun süre. Rüzgar değişimi olmayan (Wind shift) bir hava bulmak bizim denizlerimizde imkansıza yakın ticaret rüzgarları falan bulursanız sabit 10 knot esen tekneniz omurga salma ise dalgada yoksa rotanızı uzun sayılabilecek bir süre korursunuz düzeltme yapmadan
-
Geniş kıçlılarda da dümeni bırak(a)masan da şöyle rüzgar üstüne güzelce yaslanıp iki parmakla tekneyi yumuşacık idare etmenin keyfi priceless! :D
öZgür (mobil)
-
Geniş kıçlılarda da dümeni bırak(a)masan da şöyle rüzgar üstüne güzelce yaslanıp iki parmakla tekneyi yumuşacık idare etmenin keyfi priceless! :D
öZgür (mobil)
Cumhur Gokova hocanin soyle bi metaforu vardi cok gulerim. " kalem gibi tekne kalem gibi kadina benzer hep ilgi ister hep gozunun icine bakicaksin kumandayi hic birakamzsin hep heyecanlidir. genis popolu tekneler genis popolu hanimlara benzerler agirdir ve hantandirlar biraksandan da bi yere gitmez "
Sent from my SM-N950F using Tapatalk
-
Cumhur hocayı ilk gördüğümde soracağım insanların fiziksel özellikleriyle alay eden ve cinsiyetçi bu sözü gerçekten kullanıyormusun diye ? Doğruda değil komikte değil. Siz öğrencisimisiniz isminizi hatırlar eğer öyleyseniz. Ben böyle bir şey söyleyeceğine ihtimal vermem Cumhur hocanın eminmisiniz ?
-
Konu gereksiz kayacak ama madem mevzu açıldı, bi parantez fikrimi ekleyeyim;
Tüm denizcilik camiasında erkek egemen zamanlardan kalan gemilerin, fırtınaların kadınlarla benzetilmesi bence de çok itici ve dışlayıcı. Artık terk edilmeli.
öZgür (mobil)
-
Geniş kıçlılarda da dümeni bırak(a)masan da şöyle rüzgar üstüne güzelce yaslanıp iki parmakla tekneyi yumuşacık idare etmenin keyfi priceless! :D
öZgür (mobil)
Cumhur Gokova hocanin soyle bi metaforu vardi cok gulerim. " kalem gibi tekne kalem gibi kadina benzer hep ilgi ister hep gozunun icine bakicaksin kumandayi hic birakamzsin hep heyecanlidir. genis popolu tekneler genis popolu hanimlara benzerler agirdir ve hantandirlar biraksandan da bi yere gitmez "
Sent from my SM-N950F using Tapatalk
Murat Reis , profilinize resim ekleyip , birde tanıtım yazınızı düzenlerseniz memnun oluruz. Burası diğer mecralardan biraz farklıdır, küçük bir grup olduğumuz için neredeyse hepimiz tanışıyoruz, sık sık biraraya geliyoruz. Size daha samimi cevaplar vermemizi istiyorsanız lütfen bunu dikkate almalısınız. Selametle.
-
Konu gereksiz kayacak ama madem mevzu açıldı, bi parantez fikrimi ekleyeyim;
Tüm denizcilik camiasında erkek egemen zamanlardan kalan gemilerin, fırtınaların kadınlarla benzetilmesi bence de çok itici ve dışlayıcı. Artık terk edilmeli.
öZgür (mobil)
İngilizlerin uydurmaları, bence de terk edilmeli.
-
Bu konu ile ilgili eşitlikçi bir yaklaşım var. Ama sadece kadınlar ya da insanlar için değil. Hayvanlar da buna dahil. Büyük kızımın seslendirdiği bir proje var. Odea Bank yapmış. Bu konunun bozulmaması için ayrı bir konu başlığı açayım. Yaklaşım ve proje hayli ilginç çünkü.
-
"Bir Y.Foça Bademli seyrimizde yaklaşık 3-4 bofor havada tekne tam arma Georgi adası önlerine kadar otoplotu devreye sokmadan ve dümeni ellemeden gelmişti,"
Rüzgarı hangi açıdan alıyorsunuz?
SM-A315F cihazımdan Tapatalk kullanılarak gönderildi
Tamer Kaptanım, sorunuzu dün akşam gördüm, uzun süre forumdan uzak kalmıştım kusura bakmayın, bu seyirlerin hepsi rüzgar üstü seyirlerdir doğal olarak, dar apaz yada orsa ama özellikle dar apaz da ideal trimi bulursanız şansınıza bazen bir iki saat (hafif hava) yada aşağı tuvalete gidip ihtiyacı giderecek kadar ( sert hava) zamanı bulabiliyorsunuz, selamlar.