Gönderen Konu: Perga'lı Apollonious  (Okunma sayısı 148 defa)

Çevrimdışı Doğan Erbahar

  • Donatan Temsilcileri
  • *
  • İleti: 665
Perga'lı Apollonious
« : 10 Mayıs 2020, 17:27:45 »
Demin bir "Eureka!" anı yaşadım, heyecanlandım, taze taze paylaşmak isterim...

Gençliğimde ilk duyduğumdan beri ilgimi çeken bir matematikçi Antik Yunan'da yaşamış Apollonious. Sayısız çalışması var, ancak onu en çok meşhur eden çalışması "konik kesitler" üzerine yazdığı eserleri. Konik kesit, bir koniyi bir düzlemle kestiğiniz zaman ortaya çıkan eğriler. Aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi kesme açınıza göre çember, elips, parabol veya hiperbol ortaya çıkabiliyor.



Apollonious bu eğriler üzerine cilt cilt incelemeler yapmış. Derler ki adamın kıymeti bu kitapları yazdıktan neredeyse 2000 yıl sonra 1600'lü yıllarda mekaniğin geliştirilmesi ile anlaşılmış. Gezegenlerin hareketinin elips olması, fırlatılan bir merminin parabol çizmesi vs... Çok kullanılmaya başlanmış onun eserlerindeki  sonuçlar 17. yy'dan sonra...

İşte tam olarak bu hikayeyi acayip ilgi çekici ve romantik buluyordum. Tüylerimi diken diken ediyordu her aklıma geldiğinde. Bir çalışma yapıyorsun ve 2000 yıl sonra anlaşılıyor onun kıymeti !!! "Matematik böyle bir şeydir işte"ye getiriyordu lafı bunu okuduğum kaynak. Ama... Ama yine de sormaktan geri kalamıyordum kendime: "tamam da ne alaka? İnsan hiçbir uygulaması olmayan böyle soyut bir problemi niye inceler ki? Cilt cilt kitaplar yazar üzerine." Bu sorunun bende cevabı yoktu.

5 dakika öncesine kadar  :) İşte "Eureka!" anı bu... Şuna rastladım internette:



Bingo! Üzerinde Apollonious ismi yazan bir GÜNEŞ SAATİ ! Antk Yunan'dan kalma... Sonra hayatını biraz daha detaylı okudum. İkinci Bingo! Astronomi üstadı imiş aynı zamanda.

Hayır hayır, artık o rivayeti okuduğum kitapta yazdığı gibi soyut bir matematiksel problem üzerine çalıştığına inanmam mümkün değil bu saatten sonra! Bu adam güneş saatleri üzerine kafa yoruyordu ! Diyeceksiniz ki yahu tarihsel olaylarda hiçbirşeyden böyle emin
olamazsın. Ben %99 eminim valla şu an! (O %1 de hatırları kırılmasın diye) Adım gibi eminim! Salt "tarihsel" bir olay değil bu... Bu adam güneş saati üzerine düşünürken girdi bu probleme. Nasıl mı biliyorum? Buyrun:



Resmi ben çizdim. Kendi blogumdan. Bundan ta 1 yıl önce yayımlamıştım şunu: http://fizikkaralamalari.blogspot.com/2019/05/gunes-saati-hobi-projesi.html

Bütün gök cisimleri kutup yıldızının etrafında bir çember çizer. (Apollonious'un bunu bilmemesine imkan yoktu !)
Hali ile güneş de aynısını yapar. Hmm, o zaman güneşin ışığı bir koninin yüzeyini yalayarak gelir bize bir gün boyunca ve bu ışığın vurduğu bir cismin gölgesi düz bir yüzeye düştüğünde... Hmmm, ilginç bir eğriymiş bu...

Adım gibi eminim ki böyle düşündü...  :D :D ve buradan yola çıkarak problemi genelleştirdi ve incelemeye başladı bu eğrileri...



Ben elbette ki Apollonious üzerinde kafa yormadan 2500 yıl sonrasının pratik teknikleriyle çalakalem yapmıştım hesabımı güneş saatimi tasarlarken. Şimdi onun güneş saatini görünce bir anda parçalar birleşti. Artık o kadar gizemli görünmüyor problem gözüme... Taze taze heyecanımı paylaşmak istedim...  :)
"...parce que je suis heureux en mer et peut-être pour sauver mon ame..." - Bernard Moitessier

Çevrimdışı Cevat İpekçi

  • *
  • İleti: 213
Ynt: Perga'lı Apollonious
« Yanıtla #1 : 11 Mayıs 2020, 10:56:20 »
 Doğan kaptanım, bambaşka birisin. Sağ olasın.