Aşağı git Skip to main content

Gönderen Konu: "Know thy units!"

  • *
  • İleti: 975
Ynt: "Know thy units!"
#15: 15 Ağustos 2019, 00:16:54
Bana da Shakespeare okuttun ya Doğan Hocam. Alacağın olsun...

http://unenlightenedenglish.com/2009/07/thou-thee-thy-thine-ye-shakespearean-english/
  • IP logged

  • *
  • İleti: 939
Ynt: "Know thy units!"
#16: 15 Ağustos 2019, 00:40:13
 ;D ;D

Zamanında çok eleştirdiğim Boğaziçi Fiziğin ısrarla verdiği 4 tane Ingiliz dili edebiyatı seçmeli dersi bir yerden patlayacaktı...
  • IP logged
« Son Düzenleme: 15 Ağustos 2019, 00:42:50 Gönderen: Doğan Erbahar »
"...parce que je suis heureux en mer et peut-être pour sauver mon ame..." - Bernard Moitessier

  • *
  • Donatan Temsilcileri
  • İleti: 830
Ynt: "Know thy units!"
#17: 15 Ağustos 2019, 01:02:59
Akülerin ve solar panellerin tanımlaması Ticari mantık üzerinden kolaylık olduğu için yapılıyor.Gösterge diye neyi söylediğinizi pek anlayamadım.

Hüseyin Abi, teknede kumanda masasının yanında bir panel var. Orada su, mazot ve servis aküsü ve motor aküsünü gösteren bir digital gösterge var. Akülerin volt cinsinden değeri yazıyor.
  • IP logged

  • *
  • Donatan Temsilcileri
  • İleti: 830
Ynt: "Know thy units!"
#18: 15 Ağustos 2019, 01:05:25
Cevaplar için teşekkürler, sorularıma devam edeyim;

Paralel ve seri bağlama nedir? hangi durumlarda hangisi kullanılır?

AC ve DC akım nedir?
  • IP logged

  • *
  • İleti: 331
  • YAZDIKLARIMA O KADAR ÖNEM VERMEYİN.İHTİYAR İŞTE !!
Ynt: "Know thy units!"
#19: 15 Ağustos 2019, 09:06:42
Aküler, pillerden farklı olarak  kimyasal yolla tekrar tekrar elektrik gücü üretebilen düzeneklerdir.
Bir akü normal olarak anma voltajı (yani bizim için 12 volt) ve elektrik gücü üretebilme özelliğinin miktarı ile tanımlanır. (60 amper-saat) gibi.
Şimdi bizim için pratikte  teknemizdeki akülerimizin  ne kadar dolu olduğu önemlidir.İşin uzmanı olmadan bir anda akümüzün ne kadar dolu olduğunu tahmin etmenin tek bir yolu vardır.O yolda akümüzün voltajına bakmaktır,voltajı okumaktır.Tam dolu bir akü yaklaşık olarak 13 volta yakın bir değer gösterir akümüzü kullanıp boşalttıkça akümüzün voltajı bu değerden aşağıya inmeye başlar şayet  panelinizdeki göstergede akünüz 12 voltun altına yani 11.99 bile olmuşsa bunun anlamı akünüz boşalmış doldurulması yani şarj edilmesi gerektir. Akülerimizin doluluk durumunu o akünün voltajına bakarak %90 doğruluk ile anlarız.
Elbette akümüzün doluluğunu anlamanın daha zahmetli yolları da var.Söz gelimi sulu akülerimizde akümüzün sıvısının yoğunluğunu ölçerek te tahmin yapabiliriz.
  • IP logged

  • *
  • İleti: 715
    • S/Y DUA-1 SEYİR DEFTERİ
Ynt: "Know thy units!"
#20: 15 Ağustos 2019, 09:36:44
Ben de Akülerden bir soru sorayım. Sulu akülerin üzerinde mercekli bir gösterge oluyor. Kullanma kılavuzu,

Yeşil: sorun yok,
Siyah: şarj gerekli,
Beyaz: akünün değişimi gerekli,
diyor.

Benim Akü göstergesi yeşil ama ibre 12'nin altında. Göstergeye bakarsak tam dolu ama ibre şarj gerekli diyor?



  • IP logged
S/Y DUA-1 Hayatta olabileceğiniz en güzel yer, bir DUA'nın içinde yer almaktır. Şems-i Tebrizi

  • *
  • İleti: 331
  • YAZDIKLARIMA O KADAR ÖNEM VERMEYİN.İHTİYAR İŞTE !!
Ynt: "Know thy units!"
#21: 15 Ağustos 2019, 13:47:14
O mercekli mekanik göstergeye aldırmayın.Siz voltajına dikkat edin.
Bir şey daha var.Akünüzü başka bir alet ile (voltmetre;avometre dediğimiz seyyar  elektrik ölçme aleti veya ommetre) voltajını ölçün,sizin paneldeki voltaj değeri ile karşılaştırın fark varsa emin olmak için daha başka bir aletle tekrar karşılaştırma yapın yine fark çıkarsasizin voltaj gösteren göstergenin ayarını bir daha yapın derim.
  • IP logged

  • *
  • İleti: 139
Ynt: "Know thy units!"
#22: 15 Ağustos 2019, 21:28:23

Akü nün açık devre voltajı,direk şarj durumunu doğrusal olarak gösterir.

Kurşun asit aküler için

 12.9 V. Tam dolu bir akünün voltajı.

 11.4 V. Tam boş bir akünün voltajı.

 İlişki tamamen doğrusal.

Açık devre voltajı derken şunu kastettim;bu voltajı ölçerken akü boşta olacak,yani herhangi bir şarj veya deşarj akımı akmıyor olacak

Daha da önemlisi bu voltaj ölçümünün yaklaşık doğru olmasını istiyorsak akünün birkaç saat bu vaziyette dinlenmiş olması gerekiyor.

Tam doğru ölçüm için bu bekleme süresi 24 saate kadar çıkabiliyor.

Bu gecikmenin sebebi kimyasal reaksiyonun plaka yüzeylerinde başlaması,doğru ölçüm için akünün kimyasal durumu plakalarda

homojen olmalı.Tabi bu da gecikmeye neden oluyor.Kimyasal reaksiyonların tamamlanması bayağı zaman alıyor.

Ben şu elektrik akışkan benzetmesinden devam edeceğim,fakat resimleri nasıl yükleyeceğimi bilmiyorum.
  • IP logged
xxx

  • *
  • İleti: 139
Ynt: "Know thy units!"
#23: 15 Ağustos 2019, 21:36:19
Akü voltajı şarj durumunu gösterir,fakat kapasiteyi göstermez.

Yani akü yaşlandıkça kapasitesini kaybeder.

Biz tam şarj etsek bile kapasitesi düşmüş olabilir.

Akü kapasitesi % 80 e düşene kadar idare edilebilir.

% 80 den sonra kapasite kaybı çok hızlı oluyor,yenilemek gerekebilir.

Kapasiteyi takip edebilmek için Battery Monitor denen cihazları kullanmak lazım.

Kapasite için bunlar bile kesin değerler değil yaklaşık değerler veriyor.Sebebi hesaplama ile çıkarım yapıyorlar.

Tam olarak kapasiteyi ancak Kapasite testi yaparak anlayabiliriz.

Kapasite testi şöyle yapılıyor;

Aküyü tam olarak şarj ettikten sonra,Ampersaat seğeri hangi stndarttan verildiyse ona göre bir yük bağlayıp yapılıyor.

Mesela C10,C20 gibi

Bunlar nominal kapasiteyi kaç saatte verebileceğine ait standartlar.

C10 verilmişse 10 saat,C20 verilmişse 20 saat deşarj ediliyor,kapasitenin 1/10 veya 1/20 si akımla.

Deşarj boyunca yükü bu akım sabit olacak şekilde ayarlamak lazım.Çünkü akü boşaldıkça voltajı değişiyor,dolayısı ile akım da değişiyor

(V=I*R)

Bu testte akünün gerçek kapasitesi ortaya çıkıyor.

Fakat bunu tekne ortamında yapmak çok kolay değil,en iyisi atölye ortamında yapmaktır.

  • IP logged
« Son Düzenleme: 15 Ağustos 2019, 21:50:04 Gönderen: Erol Şar »
xxx

  • *
  • İleti: 939
Ynt: "Know thy units!"
#24: 15 Ağustos 2019, 21:56:38
O zaman akü % şarj oranının formülünü yazalım:

Şarj yüzdesi = (ölçülen voltaj - 11,4) × 100 / 1,5
  • IP logged
"...parce que je suis heureux en mer et peut-être pour sauver mon ame..." - Bernard Moitessier

  • *
  • İleti: 139
Ynt: "Know thy units!"
#25: 15 Ağustos 2019, 21:57:59
Ben de Akülerden bir soru sorayım. Sulu akülerin üzerinde mercekli bir gösterge oluyor. Kullanma kılavuzu,

Yeşil: sorun yok,
Siyah: şarj gerekli,
Beyaz: akünün değişimi gerekli,
diyor.

Benim Akü göstergesi yeşil ama ibre 12'nin altında. Göstergeye bakarsak tam dolu ama ibre şarj gerekli diyor?

Akünün üzerindeki kontrol gözü şöyle çalışıyor.

O aslında ışık veren birşey değil.Sadece küçük bir yeşil top.Ağırlığı öyle ayarlanmış ki,asit yoğunluğuna göre yüzüyor veya batıyor.

Akü şarjlı ise asit yoğunluğu yüksek,top yüzüyor yeşil,görüyoruz,Şarj düşükse yoğunluk düşük yeşil top batıyor,görünmüyor.

Beyaz göründüğünde ise akü suyu eksilmiş oluyor.

Aslında fena bir gösterge değil,fakat akünün sadece bir gözünde bulunuyor,diğer gözlerden birinde sorun olursa bunu anlamamız

mümkün değil.
  • IP logged
xxx

  • *
  • İleti: 139
Ynt: "Know thy units!"
#26: 15 Ağustos 2019, 22:11:45
O zaman akü % şarj oranının formülünü yazalım:

Şarj yüzdesi = (ölçülen voltaj - 11,4) × 100 / 1,5

 Aynen  Doğan hocam zamanında Gezgin Korsana yazdığım yazıda şöyle demişim;

 Kurşun asit aküler birkaç akü hücresinin biraraya gelmesiyle oluşur.Her hücre yaklaşık 2 Volt’tur.Dolayısı ile 12 Voltluk bir akü 6 hücreden oluşur.Tam doldurulmuş bir akü hücresinin boştaki (Üzerinden akım çekilmiyorken) voltajı 2.15 volttur.Boşalmış bir akü hücresinin voltajı ise yaklaşık 1.9 volttur.Tam dolu bir hücrenin voltajıyla tam boşalmış bir hücrenin arasındaki voltaj farkı sadece 0.25 volttur.Bu durumda 12 voltluk bir akünün voltajı tam dolu olduğunda 12.9 volt,tam boşaldığında ise yaklaşık 11.4 volt olacaktır.

   Bu ölçümlerin akü boştayken,yani üzerinden akım çekilmiyorken ve bir süre (birkaç saat kadar) dinlenmişken yapılması gerektiğini hatırlatalım.

   Bu ölçümler tam dolu 12 voltluk bir akü voltajı ile,boşalmış akü voltajı arasında toplam 1.5 volt kadar bir fark olduğunu belirler.Bununla akünün kapasitesini tahmin edebiliriz.Akünün kalan kapasitesi % olarak,akünün voltajıyla doğru orantılıdır.

   Eğer akünün voltajı 12.15 V ise ne kadar kapasitesi kalmıştır? 11.4 voltla başlarsak ki bu boşalmış bir akünün voltajıdır,aynı zamanda % 0 kapasite ifade eder.Bu voltajı ölçtüğümüz akü voltajından çıkaralım.

12.15-11.4=0.75 volt.

11.4 volt olan boş akü voltajının üzerinde tam doluluğu gösteren sadece 1.5 volt fark olduğundan,hesapladığımız voltaj farkını buna bölebiliriz.

0.75/1.5=0.5

Veya yüzde olarak ifade edersek

100x0.5=%50

Akümüzün kapasitesini yüzde olarak hesaplamış oluruz.Bunu formüle edersek,

% akü kapasitesi=((ölçülen akü voltajı-11.4 Volt)/1.5 Volt)x100

Oldukça kolay görünüyor.Yukarıda da söylediğimiz gibi bu hesabın doğru çıkması, ölçümlerin aküden hiçbir akım çekilmiyorken ve akü birkaç saat dinlenmişken yapılmasına bağlıdır.

  • IP logged
xxx

  • *
  • İleti: 139
Ynt: "Know thy units!"
#27: 16 Ağustos 2019, 00:13:36
O zaman akü % şarj oranının formülünü yazalım:

Şarj yüzdesi = (ölçülen voltaj - 11,4) × 100 / 1,5

 Aynen  Doğan hocam zamanında Gezgin Korsana yazdığım yazıda şöyle demişim;

 Kurşun asit aküler birkaç akü hücresinin biraraya gelmesiyle oluşur.Her hücre yaklaşık 2 Volt’tur.Dolayısı ile 12 Voltluk bir akü 6 hücreden oluşur.Tam doldurulmuş bir akü hücresinin boştaki (Üzerinden akım çekilmiyorken) voltajı 2.15 volttur.Boşalmış bir akü hücresinin voltajı ise yaklaşık 1.9 volttur.Tam dolu bir hücrenin voltajıyla tam boşalmış bir hücrenin arasındaki voltaj farkı sadece 0.25 volttur.Bu durumda 12 voltluk bir akünün voltajı tam dolu olduğunda 12.9 volt,tam boşaldığında ise yaklaşık 11.4 volt olacaktır.

   Bu ölçümlerin akü boştayken,yani üzerinden akım çekilmiyorken ve bir süre (birkaç saat kadar) dinlenmişken yapılması gerektiğini hatırlatalım.

   Bu ölçümler tam dolu 12 voltluk bir akü voltajı ile,boşalmış akü voltajı arasında toplam 1.5 volt kadar bir fark olduğunu belirler.Bununla akünün kapasitesini tahmin edebiliriz.Akünün kalan kapasitesi % olarak,akünün voltajıyla doğru orantılıdır.

   Eğer akünün voltajı 12.15 V ise ne kadar kapasitesi kalmıştır? 11.4 voltla başlarsak ki bu boşalmış bir akünün voltajıdır,aynı zamanda % 0 kapasite ifade eder.Bu voltajı ölçtüğümüz akü voltajından çıkaralım.

12.15-11.4=0.75 volt.

11.4 volt olan boş akü voltajının üzerinde tam doluluğu gösteren sadece 1.5 volt fark olduğundan,hesapladığımız voltaj farkını buna bölebiliriz.

0.75/1.5=0.5

Veya yüzde olarak ifade edersek

100x0.5=%50

Akümüzün kapasitesini yüzde olarak hesaplamış oluruz.Bunu formüle edersek,

% akü kapasitesi=((ölçülen akü voltajı-11.4 Volt)/1.5 Volt)x100

Oldukça kolay görünüyor.Yukarıda da söylediğimiz gibi bu hesabın doğru çıkması, ölçümlerin aküden hiçbir akım çekilmiyorken ve akü birkaç saat dinlenmişken yapılmasına bağlıdır.

Burda eski yazıdaki hatamızda ortaya çıktı,"% Akü kapasitesi" değil "% şarj" olmalı.
  • IP logged
xxx

  • *
  • İleti: 939
Ynt: "Know thy units!"
#28: 16 Ağustos 2019, 06:28:24
Güzel derleme oldu başlık..

Eyüp Reisin AC - DC ve seri - paralel sorularını da ben alayım Erol Abi' nin bıraktığı yerden.

AC: Alternating current - alternatif akım
DC: Direct current - doğru akım

Elbette ki sadece ismini bilmek olmaz, ne anlama geliyor bu ve niye böyle bir ayrım yapılmış?

DC ile başlarsak bu akım türü yük taşıyıcıların belli bir yönde ilerlemesi ile ortaya çıkar. Potansiyel değişmez dolayısıyla da hangi yönde potansiyel uygulanıyorsa akım da sabit bir değerle o yönde akar. Ilk başta elektriği iletmek için en mantıklı ve "doğal" olan budur diye düşünebilir insan. Elektriğin ticarileşip evlerimize girmesi için çalışıldığı 1800'lerin sonlarında Edison da aynen böyle düşünüyordu. Ancak aynı dönemlerde rakibi Tesla'nın savunduğu AC iletimi aşağıda yazacağım bariz avantajlı taraflarından ötürü büyük bir zafer kazandı ve tüm piyasa AC'ye döndü o tarihten beri... Tesla elektromanyetik teorinin kurallarına ve olanaklarına çok daha vakıftı Edison'dan...

AC'de potansiyel farkı belli bir frekansla bir bir yöne bir diğer yöne uygulanır. (Bu frekans Türkiye’de ve Avrupa'da 50 Hz, ABD'de 60 Hz'dir.) Dolayısıyla akım da sabit bir yöne akmaz, yük taşıyıcılar oldukları yerde saniyede 50 defa bir illeri bir geri titreşirler.

Ee? Bu nasıl akım o zaman diye düşünebilir insan ilk başta ama DC ile yapılabilen herşey ve hatta çok daha fazlası AC ile de yapılabilir. Sonuçta akımsa akım, yükler hareket ediyorlar, titreşim de bir harekettir.

Günümüz dünyasında elektrik, santrallerde mekanik enerjinin elektrik enerjisine dönüştürülmesi ile elde ediliyor. Bu iş için de dönme mekanik enerjisi kullanılıyor. Dönme hareketi ile çalışan jeneratörler için akımı değişken şekilde üretmek "en tabii" yoldur.

Bu pratik avantaj haricinde uzaklara bu enerjiyi gönderebilmek için yüksek voltaja ihtiyaç duyulur ve yüksek voltaj yaratmak AC için çocuk oyuncağı iken DC için çok zor birşeydir.

AC'nin en büyük avantajı voltajı oyuncak gibi değiştirmeye olanak sağlar. Bunun için tranformatör denilen çok basit bir aparat yeterlidir.

AC'nin en büyük avantajı budur, elektrik üretilir, voltaj yükseltilir, o şekilde iletilir, evimize geldiğinde yine aynı prensiple düşürülür ve bunlar AC ile çok kolay yapılır. Çünkü AC'de iki önemli tabiat yasası daha çalışır: "değişen elektrik alan manyetik alan yaratır, değişen manyetik alan elektrik alan yaratır"...

DC'de değişen bir akım olmadığı için bu pratik olanaklardan mahrumdur. Yine aynı olanaklar AC uygulamalarında devrelerde direncin çok ötesinde kapasitans ve indüktans dediğimiz karakteristikleri kullanmaya olanak tanır, bu da bize elektronik gibi devasa bir uygulama alanının kapısını açar...

Peki teknelerde ve arabalarda niye DC kullanıyoruz. Akü kullanmak durumundayız da ondan. Akü mekanik değil kimyasal enerji ile çalışıyor ve bu da sadece bir yönde potansiyel yaratabiliyor. Dolayısıyla bütün cihazlarımızı buna adapte ediyoruz. AC - DC 'yi birbirine dönüştürmek olası, sahilden cereyan aldığımızda veya invertör kullandığımızda tam olarak bunu yapıyoruz.

---------

Seri paralel meselesine gelince. Iki tane ampülümüz olsun. 1. ampulün bir ucunu elektriğe ikinci ucunu 2. ampule bağlarsak bunlar seri bağlanmış olur. Seri bağlamada AKIM DEĞİŞMEZ (yükün korunumu yasasından dolayı) ancak ampuller üzerindeki potansiyel farkı değişir. Bunlar 12 V a göre tasarlanmış ampullerse uçları arasındaki potansiyel 6V'a düşeceğinden verim alamayız. Bu durumda 1. ve 2. ampulün uçlarını aynı kontağa bağlamamız lazım olur ki buna da paralel bağlama denir. Paralel bağlamada VOLTAJ DEĞİŞMEZ, iki koldaki akım ise cihazların dirençlerine göre değişebilir.

Aküleri seri bağlarsanız voltaj artar. Iki tane 12 V luk aküden bu şekilde 24 V elde edilir. Iki akü paralel bağlanırsa voltaj 12V da kalır ama bu sefer de sistemin net kapasitesi artar.

Yine Erol abi çok güzel eklemeler yapabilir tüm bunlara...
  • IP logged
"...parce que je suis heureux en mer et peut-être pour sauver mon ame..." - Bernard Moitessier

  • *
  • Donatan Temsilcileri
  • İleti: 1178
Ynt: "Know thy units!"
#29: 16 Ağustos 2019, 08:53:22
Doğan ve Erol reisler ,

elinize sağlık çok güzel bilgiler , teşekkürler
  • IP logged

 
Yukarı git