Gönderen Konu: Güneş Saati - (Hobi Projesi)  (Okunma sayısı 283 defa)

Çevrimdışı Doğan Erbahar

  • *
  • İleti: 441
Güneş Saati - (Hobi Projesi)
« : 11 Mayıs 2019, 18:40:04 »
Oldum olası güneş saatlerine bir hayranlığım ve hatta “zaafım” var. Konu üzerinde ne zaman düşünsem kendimi detaylara yoğunlaşmış buluyorum. Gölgelerin hareketinin analitik ifadesinde insanı büyüleyen birşey var. Bir süredir aklımdaydı bir güneş saati yapmak. Yapmak derken internetten bulabileceğiniz hazır şablonlardan birini kullanmayı kastetmiyorum. Hesabını, kitabını yapıp çizgilerini çizmeye kadar her aşamasını kendim yapabilirim diye düşünüyordum. Böyle bir işlem için gerekli olan şeyler:

A)   Temel Astronomi ve Coğrafya Bilgisi
Enlem kavramı, kutup yıldızı, gökcisimlerinin gün içindeki hareketi, güneşin deklinasyonu gibi konularda bilgi sahibi olmak.

B)   Analitik Geometri Bilgisi
Konik kesitler, koninin yüzey denklemi, düzlem denklemi, kartezyen koordinat sistemleri, koordinat sistemi öteleme dönüşümü, koordinat sistemi döndürme dönüşümü, kesiştirme gibi kavramlara hakim olmak.gerekmekte.

Bunun haricinde sadece denklemleri hesaplamayacağım aynı zamanda eğrileri çizmek ve güneş saatini de yapmak istiyorum derseniz

C)   Kodlama Bilgisi
Bir grafik çizme programına hakim olmak gerekiyor. Ben GNUPLOT kullandım, bir de görsellerin üzerinde oynamak için bir program kullanmak gerekiyor. Her pratik işte olduğu gibi MS Powerpoint işimi fazlasıyla gördü.

D)    Diğer şeyler
Son olarak çizgilere tarih etiketi yazabilmek için güneşin deklinasyon tablosu, ve saatleri global saat cinsinden düzeltmek için zaman düzeltme (equation of time) grafiği bilgileri de lazım olacak. İnternetten kolayca bulunabilecek bir deklinasyon tablosu ve düzeltme grafiği işimi gördü.

Geçen pazar günü havanın da güneşli olmasının getirdiği motivasyonla hesap kitap işine giriştim. Çetrefilli olan kısım gölgenin gün içerisindeki hareketinin çizdiği eğriyi hesaplamak. Bu eğri bizim enlemlerde bir hiperbole karşılık geliyor. İşte bu hiperbolün genel denklemini çıkardım ve yazdım kenara. Üç parametreye bağlı çıktı: gölge çubuğunuzun yüksekliği, enleminiz ve güneşin deklinasyonu. Birincisi ve ikincisi sabit olacak elbette ancak üçüncüsü yılın aylarına göre değişiyor, o yüzden birden fazla çizmek gerekecek ben 15 tane çizdim.

İkinci aşama saat doğrularını çizmek, birinci aşama başarılınca bu çocuk oyuncağı idi. Onu da kenara yazdım.

Ertesi gün mesai sonu biraz geç çıkıp yazdığım denklemleri GNUPLOT programına kodaladım ve grafiklerini çizdirdim. Orasıyla burasıyla oynayıp doğru yaptığımdan emin olduktan sonra .eps dosyası olarak kaydettim ve görseli powerpointe attım. Orada tarih çizgilerinin kenarlarına tarihleri yazdım, İstanbul için yapıldığını yazdım bir köşesine ve imzamı attım. Bir de adettendir diye zaman düzeltme grafiği buldum internetten ve onu ekledim. Dosyayı pdf yaptım ve kırtasiyeye gittim. Renkli bir A3 çıktı aldım.

Toplam maliyet: 1 lira 25 kuruş. (Renkli A3 çıktı)

Sonuçta aşağıdaki gibi birşey çıktı.



Orada sağdaki üçgeni kesip iki tane tavla zarı arasına yapıştırdım. Biraz önce denedim, cillop gibi olmuş.  :)
Gayet tipsiz olduğunu kabul ediyorum ama çalışıyor, üstelik herşeyini ben hesapladım ve çizdirdim, acaip tatmin etti bu...





Şu şekilde kullanılıyor. Büyük görseli indirip istediğiniz boy çıktısını alıyorsunuz, sonra üçgeni kesip çıkarıyorsunuz ve doğruların kesiştiği nokta ile küçük işaretli nokta arasına dik bir şekilde koyuyorsuuz (benden daha yaratıcı yöntemler bulabilirsiniz bunun için) Sağa doğru uzanan yeşil doğru kuzeye bakmak zorunda, ya bir pusula ile halledebilirsiniz (manyetik sapma da önemli, GERÇEK KUZEY lazım manyetik değil) veya takvimden öğle namazı vaktine bakın tam o saatte gölgeyi o çizgi üzerine düşürecek şekilde çevirin. Saat kullanıma hazır. Gün içinde gölgenin hareketine baktığınızda HİPOTENÜSÜN gölgesi size saati söyler (her yeşil çizgi 1 saattir) gölgenin en ucunun düştüğü yer de tarihi söyler.

Hesap kitap detaylarını ve scripti kendi blogumda paylaşacağım hafta içi...
"... parce que je suis heureux en mer, et peut-être aussi pour sauver mon âme..." Bernard Moitessier

Çevrimdışı Hulusi Gülen

  • *
  • İleti: 406
    • S/Y GÜLEN MARTI SEYİR DEFTERİ
Ynt: Güneş Saati - (Hobi Projesi)
« Yanıtla #1 : 12 Mayıs 2019, 12:49:39 »
Geçen hafta Balıkesir'de idim.  Zağnos Paşa camii avlusundaki Güneş saati 500yıl önce yapılmış, 50 yıl öncesine kadar namaz saatleri Muvakkitler tarafından bu düzenek aracılığı ile belirleniyormuş. Şimdelerde herkes okusun anlasın diye yanına bir klavuz hazırlanmış. Haberi şurada: https://www.trthaber.com/m/?news=550-yillik-gunes-saatinin-turkcesi-hazirlanacak&news_id=171787&category_id=9

Doğan Reis, elinize sağlık. Bu, kullanım kılavuzu ile birlikte, A3 bir kartona bastırılıp, kırtasiyeler ve oyuncakcılar üzerinden çocuklara ulaştırılabilir. Almanların, 1900'lerin başında çocuklarına oynattıkları mekanik oyuncaklarla sanayide  yükselişi yakaladıkları söylenir.
S/Y DUA-1 Hayatta olabileceğiniz en güzel yer, bir DUA'nın içinde yer almaktır. Şems-i Tebrizi

Çevrimdışı İlkay Ersoy

  • *
  • İleti: 100
Ynt: Güneş Saati - (Hobi Projesi)
« Yanıtla #2 : 12 Mayıs 2019, 20:49:38 »
Doğan Hocam elinize sağlık. Deneyeceğim.. Güzel oyuncak..

Çevrimdışı Doğan Erbahar

  • *
  • İleti: 441
Ynt: Güneş Saati - (Hobi Projesi)
« Yanıtla #3 : 12 Mayıs 2019, 21:36:06 »
Bütün hesap kitap detayları şurada yayımladım. Ancak mobil sitede korkunç görünüyor, webden bakmayı tavsiye ederim.

https://fizikkaralamalari.blogspot.com/2019/05/gunes-saati-hobi-projesi.html
"... parce que je suis heureux en mer, et peut-être aussi pour sauver mon âme..." Bernard Moitessier

Çevrimdışı Nuri Kongur

  • *
  • İleti: 833
Ynt: Güneş Saati - (Hobi Projesi)
« Yanıtla #4 : 13 Mayıs 2019, 08:19:28 »
Doğan hocam eline sağlık. Yapabilirsem çocuklar aşina olsun diye yapmayı planlıyorum. Emeğin için teşekkürler.
İnsan gittiği yere kendisini de götürür.

Çevrimdışı Doğan Erbahar

  • *
  • İleti: 441
Ynt: Güneş Saati - (Hobi Projesi)
« Yanıtla #5 : 13 Mayıs 2019, 09:03:28 »
Doğan hocam eline sağlık. Yapabilirsem çocuklar aşina olsun diye yapmayı planlıyorum. Emeğin için teşekkürler.

Rica ederim Nuri Hocam, Hulusi Reisin de dediği gibi tam çocuklar için pedagojik amaçlı kullanılabilir. Biraz pişireyim kafamda bir yol düşüneceğim.
"... parce que je suis heureux en mer, et peut-être aussi pour sauver mon âme..." Bernard Moitessier