Gönderen Konu: Teknemizin Motoru ve Pervanesi Doğru mu?  (Okunma sayısı 2150 defa)

Öcal Turan

  • Ziyaretçi
Teknemizin Motoru ve Pervanesi Doğru mu?
« : 15 Nisan 2017, 00:07:05 »
Geko da Orhan Barut hocamızın Kasım 17, 2009 tarihli güzel bir paylaşımdan alıntılamışım.

Teknemizin motorundan veya pervanenin performansından memnun değilsek nasıl bir değişiklik yapacağız veya  teknemizi kendimiz yapıyorsak motor ve pervane seçimini nasıl  yapacağız?

Eğer tekne sahibiysek, öncelikle hem motorun hem de pervanenin performansını test etmemiz gerekir.

Bu amaçla tekne normal yüklüyken denize çıkmalıyız. Motoru yeteri kadar ısıttıktan sonra tam yol vererek motorun max RPM değerine çıkıp çıkmadığını gözlemlemeli ve max RPM'deki tekne hızını ölçmeliyiz.

Dizel motorun max rpm değerini motor kataloğundan bulmalıyız. Tam yol verdiğimizde 3 durumla karşılaşabiliriz :

1. Max RPM motor kataloğunda verilenden fazladır
2. Max RPM motor kataloğunda verilenden azdır
3. Max RPM motor kataloğunda verilene eşittir

Tekne hızı ölçümünden de üç sonuç çıkabilir :

1. Tekne hızı max "hull speed" değerinden fazladır
2. Tekne hızı  max "hull speed" değerinden azdır
3. Tekne hızı max "hull speed" değerine eşittir

Yukarıdaki her iki ölçümün de 1 ve 2 nolu sonuçları istenmeyen durumlardır ve düzeltilmesi gerekir. İstenmeyen bu durumların ise yalnzca iki sebebi vardır :

1. Yanlış motor gücü
2. Yanlış pervane seçimi

Bir teknenin gerekli güç ve pervane hesapları teorik olarak karmaşık ta olsa pratik olarak geliştirilen bazı amprik yaklaşımlar kullanılarak ve  çok az hata yaparak bir sonuca ulaşmak mümkündür ve biz de bunu yapacağız.

Bir teknenin max hızı (Max "hull speed")

                       v = 2.43*(LWL)1/2

olup LWL  metre cinsinden su hattı boyu, v ise knot cinsinden max tekne hızıdır.

Benim teknemin su hattı boyu kataloğunda 7.72 metre olarak verildiğine göre max hızı

                  v = 2.43*(7.72)1/2 = 6.75 knot olarak bulunur.

Şimdi bu hızı verecek motor gücünü bulalım.

               CP = S/(LWL)1/2
               HP = CP*D

olup, CP güç katsayısı, S tekne hızı (km/saat), LWL su hattı boyu (metre), HP horsepower, D deplasman(ton) dur.

Benim teknem için

             CP = 12.5/7.721/2 = 4.5
             HP = 3.8*4.5 = 17.1 HP

Pratikte yukarıda bulduğumuz bu değer rüzgarsız ve dalgasız bir su için geçerli olduğundan diğer koşulları da göz önüne alarak %20 oranında arttırmamız gerekir.

Sonuç olarak benim teknem için gerekli güç

            HP = 1.2* 17.1 = 20.5 HP tir.

Şu anda teknemde takılı motor 27 HP olduğuna göre demek ki teknede gereğinden fazla güç var demektir.

Pervaneler piyasada iki sayının çarpımı ile adlandırılırlar. Mesela 16x12 inch gibi.

İlk sayı pervane çapını diğeri ise pervane adımını (pitch) vermektedir.

 

Şekilde de görüldüğü gibi adım pervanenin bir turunda teknenin aldığı yoldur. Su eğer katı cisim olsaydı teknenin gerçekte aldığı yol pervane adımına eşit olacaktı ancak su bir sıvı olduğu için bir miktar kayma gerçekleşir ve tekne pervanenin bir adımından daha az yol alır. Bu kayma %35 ile %45 arasında değişmektedir.

Pervanenin max motor hızında ne kadar hızla döndüğünü bulmamız için şanzımanın tahvil oranını bulmamız gerekir. Bu değer yine teknenin veya şanzımanın kataloğundan bulunmalıdır.

Benim teknemde sail drive vardır ve tahvil oranı 1:2.62 dir.

Motorum Yanmar 3GM30C olup max RPM 3400 dür.

Bu durumda max motor gücünde pervane 3400/2.62 = 1290 rpm hızla dönecektir.

Pervanemizin dönme hızını bulduktan sonra sıra çapını hesaplamaya geldi.

 


Yukarıdaki grafikten 1290 rpm ve 27 HP için pervane çapını 16 inç olarak buluruz.

Çapını bulduğumuz bu pervanenin bizim teknemize monte edilip edilemeyeceği de önem kazanacaktır.

Aşağıdaki şekillerde gösterilen montaj şekillerinde pervane etrafındaki A,E ve C harfleri ile gösterilen boşlukların en az pervane çapının %20 si kadar olması gerekir.

-Devam edecek ,



Öcal Turan

  • Ziyaretçi
Ynt: Teknemizin Motoru ve Pervanesi Doğru mu?
« Yanıtla #1 : 15 Nisan 2017, 00:08:25 »
Pervanemizin çapını hesapladıktan sonra adımını da(pitch) bulmamız gerekir.

Normal şartlarda pervane adımını üretici firmalara hesaplatmak en iyisidir. Fakat, kolaylık olması açısından ben burada bir yaklaşımda bulunacağım.
Teknemizin max hızını 6.75 knot olarak hesaplamıştık. Bu hız 208.35 metre/dak ya tekabül eder.

Yani teknemiz bir dakikada 208.35 metre gidebilir. Pervanemiz ise bir dakikada 1290 devir döndüğüne göre  pervane adımı (pitch)  208.35/1290 = 0.16 metre olacaktır. Kaymayı göz önüne alarak bu miktarı %45 arttırmamız gerekeceği için kullanmammız gereken pervane adımını

0.16*1.45=0.232 m = 9.13 inch olarak buluruz.

Sonuç olarak pervanemizin 16x10 olması halinde motor, tekne gövdesi kombinasyonuna uyum sağlayacağı sonucuna varabiliriz.

Şimdi test sonuçlarının nasıl yorumlanacağına bakalım.

Tam yol motor testinde eğer  motorumuz , üstündeki pervane ile max dönme hızına  ulaşamıyorsa pervane adımı  fazla , max hızı dönme hızını geçiyorsa pervane adımı az demektir.

Pratikte pervane üzerindeki  300 ila 400 rpm,  2 inç pervane adımına denk gelir. Yani eğer tam yol testinde motorumuz max rated rpm değerinin 300 rpm altında kalıyorsa pervane adımını 2 inç azaltmak gerekecektir.

Pervaneyi boyutlandırdıktan sonra kaç kanatlı olacağına da karar vermek gerekecektir. Yelkenli teknelede genellikle 2 veya 3 kanatlı pervaneler kullanılmakta. 3 kanat 2 kanata göre yelken seyrinde %5 civarında hız kaybına sebep olmaktadır.

Seçimi şöyle yapacağız : Marina manevralarında kontrol çok önemli değil benim için yelken seyrindeki hız önemlidir diyorsanız 2 kanat, benim için manevralarda kontrol daha önemli yelken seyrindeki hız kaybına razıyım diyorsanız 3 kanat pervane seçmelisiniz.

Sonuç : Yarışçılar 2 kanat, gezginler 3 kanat.

Not : Karaya alınca ilk işim pervanemi ölçmek olacak 

Çevrimiçi Kemal Gündüz

  • *
  • İleti: 771
  • Selamlar
Ynt: Teknemizin Motoru ve Pervanesi Doğru mu?
« Yanıtla #2 : 07 Eylül 2017, 16:04:47 »
Öcal Reis max prop 4 kanatlı easy katlanır pervane için görüşünüzü alabilirmiyim. Hatve ayarı suda yapılabiliyor bu tipte. Katlanır olduğu için yelkenlide kullanılabilir görülüyor. Saygılar


Tapatalk kullanarak iPhone aracılığıyla gönderildi

ersin böke

  • Ziyaretçi
Ynt: Teknemizin Motoru ve Pervanesi Doğru mu?
« Yanıtla #3 : 07 Eylül 2017, 17:31:05 »
Bu Matayın konusu.. Son konuştuğumuzda böyle bir pervaneden bahsetmişti..

Çevrimiçi Mehmet Atay

  • *
  • İleti: 830
Ynt: Teknemizin Motoru ve Pervanesi Doğru mu?
« Yanıtla #4 : 07 Eylül 2017, 19:11:10 »
Autoprop.
Üstüne tanımam.
Performans sağlıyor, yakıt ekonomisi sağlıyor.
Bakımı kolay.

Tek sorun, Türkiye distribütörünün fiyatları çok yüksek.
Ben gittim menşeinden (İngiltere, Londra'ya trenle 1 saat mesafede) aldım bir seyahatime denk getirip. Üstüne detax da yaptırdım gümrükte-ki memura pervane dediğimde bayağı şaşırmış ve görmek istemişti. Koca pervaneyi gösterince gözleri açılmıştı.
İnanın uçak parası dahil gidip kendiniz alsanız daha ucuza gelir.
SARIYAZ  Turgut / Marmaris

Öcal Turan

  • Ziyaretçi
Ynt: Teknemizin Motoru ve Pervanesi Doğru mu?
« Yanıtla #5 : 07 Eylül 2017, 19:59:34 »
Öcal Reis max prop 4 kanatlı easy katlanır pervane için görüşünüzü alabilirmiyim. Hatve ayarı suda yapılabiliyor bu tipte. Katlanır olduğu için yelkenlide kullanılabilir görülüyor. Saygılar


Tapatalk kullanarak iPhone aracılığıyla gönderildi

Evet MAtay reisin ihtisas alanı bu. :)

Çevrimiçi Kemal Gündüz

  • *
  • İleti: 771
  • Selamlar
Ynt: Teknemizin Motoru ve Pervanesi Doğru mu?
« Yanıtla #6 : 07 Eylül 2017, 20:09:56 »
Evet okudum


Tapatalk kullanarak iPhone aracılığıyla gönderildi

Çevrimiçi Kemal Gündüz

  • *
  • İleti: 771
  • Selamlar
Ynt: Teknemizin Motoru ve Pervanesi Doğru mu?
« Yanıtla #7 : 07 Eylül 2017, 20:11:35 »
Benim favorim ise İtalyan max prop VP devire göre otomatik hatve ayarı yapan 3 kanatlı katlanır. Özellikle tornistanda


Tapatalk kullanarak iPhone aracılığıyla gönderildi