Kumsal eğimi ve kum taneleri büyüklüğü

[Doğan Erbahar]

Geçenlerde bir öğrencimin kitabında böyle bir soru gördüm. Plajın eğimi ile kum tanelerinin büyüklüğü arasındaki ilişkinin formülü verilmiş. İlgimi çekti araştırdım, kurgu değilmiş varmış gerçekten böyle bir ilişki: Ne kadar düz plaj, o kadar ince kum...

[Doğan Erbahar]

Üstteki kumsal şemasında, sheltered, exposed filan diyor, dalga aşındırıyor muhtemelen

[Ahmet Kabaalioğlu]

İlginçmiş, balıkçılık yaptığımız günlerden kalma bir alışkanlığım var. Kıyı yapısına bakarak derinlik ve su altı yapısı tahmini yaparım, bir gün bu iş başıma iş açacak ama, farkında olmadan kontrolsüzce yapıyorum. Aynı şekilde dalganın yayılma şeklinin de kıyıdaki çakıl taşlarının ve kumun şeklini değiştirdiğini gözlemlemiştim. 

[Mustafa Ertör]

Bu benim de kendiliğinden öğrenilmiş bir bilgim.Tirilye'de kıyılar dik kaya setleriyle çevrili.Bırakın kumu inşaatlık taşlarla doludur.Eski heyelanlardan oluşan kaya döküntüleri bazı yerlerde denizin 1-2 metre altında tuzak gibi yatar.Ama derelerin denize kavuştuğu yerlerde mesela Kocasu'nun Marmara Denizi'ne kavuştuğu Karacabey Boğazı'nda kıyı incecik kumlardan plajdır ve epey açıktan geçmeyi gerektirecek kadar sığdır.

[Hulusi Gülen]

Barınakta bir komşum var, cepleri deniz kenarından topladığı taşlarla dolu. Bir sorsan saatlerce taşları anlatır. Taş incelemelerinde Google Lens'i kullanıyor. Bir defasında bu taşlar suyun devirdaimi ile buradan çıkıp taa Amerikaya gidip, tekrar geri geliyor, demişti. Dip akıntısı taşları yuvarlaya yuvarlaya şekilden şekile sokuyor ama yer değiştirme o kadar da uzun boylu değildir herhalde?

[Ahmet Kabaalioğlu]

Bizim İnebolu'da uzun süren Karayel havaları ve akıntısı tüm malzemeyi sahile yığar ve sahil görece olarak uzar, hatta bazı seneler 50 metre uzadığı olur. Tam tersine Üstüste olan güçlü poyraz havaları ve akıntısı tüm malzemeyi alır açığa çeker . Bu nedenle kıyı yapısı sürekli değişir.Bir koydan alıp bu malzemeyi daha ilerideki buruna taşır. Kıyı ve dip yapısı çok sık değişir. Bu nedenle kıyı balıkçıları bu dip yapısını ve kıyı yapısını çok sıkı takip ederler. düşünsenenize bu sene ağ attığınız yerde ağ takılmıyor, seneye geliyorsunuz ağ takılıyor  ve ağınızı kaybediyorsunuz. Takip etmeyipte ne yapacaksınız. Birde denizin kıyıyı aşındırması yanı sıra en büyük malzeme denize derelerden geliyor. Bu da önemli bir etken. Dereden gelen malzeme ile deniz kıyı yapısını şekillendiriyor. Bu yüzden güçlü derelerin deltalarında çok güzel kum bankları olur.